Szanowny Panie Przewodniczący!

Wasze Ekscelencje!

Szanowni Państwo!

Mam zaszczyt przemawiać w imieniu państw członkowskich Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym – Republiki Armenii, Republiki Białorusi, Republiki Kazachstanu, Republiki Kirgiskiej, Republiki Tadżykistanu i Federacji Rosyjskiej.

Dzisiaj świętujemy wyjątkowe wydarzenie. 75 lat temu położono podwaliny pod nasz wspólny globalny dom – Organizację Narodów Zjednoczonych. Patrząc wstecz, podziwiamy determinację, z jaką ojcowie założyciele tej globalnej Organizacji dążyli do budowy demokratycznego systemu stosunków międzynarodowych. Postanowili zjednoczyć swoje wysiłki, aby uchronić przyszłe pokolenia przed wojenną zawieruchą, ustanowić wiarę w prawa człowieka, stworzyć warunki dla sprawiedliwego ładu światowego i postępu społecznego.

Po latach niektórzy uważają to wielkie osiągnięcie za rzecz oczywistą. Należy jednak pamiętać, że każdy krok w tym kierunku był prawdziwym wyczynem, z których najważniejszym było niewątpliwie Zwycięstwo nad nazizmem. Zjednoczenie wolnych narodów w obliczu straszliwej tragedii było podstawą do tego, żeby rozpocząć wcielanie w życie tych ideałów, które wcześniej uznawano za utopijne.

Na tym tle próby rewizji historii, umniejszania roli narodów, które w decydujący sposób przyczyniły się do Zwycięstwa nad faszyzmem, wydają się całkowicie absurdalne. Pamięć o ludziach, którzy zginęli w tych okropnych czasach, jest święta. Wszyscy powinniśmy rozumieć tę lekcję historii, czcić bohaterskie czyny żołnierzy-wyzwolicieli oraz dbać o bezpieczeństwo pomników wzniesionych na ich cześć.

Niestety, zimna wojna, która nastąpiła wkrótce po utworzeniu Organizacji Narodów Zjednoczonych, nie pozwoliła na pełne ujawnienie tego ogromnego potencjału twórczego. Zaledwie 44 lata później, wraz z upadkiem muru berlińskiego, który symbolizował geopolityczną konfrontację dwóch niedających się pogodzić systemów, pojawiła się nowa nadzieja. Nie chodziło już tylko o zapobieganie starciom militarnym, ale także o przezwyciężanie nieufności, nierówności, powściąganie ambicji neokolonialnych i nawiązywanie konstruktywnej współpracy na rzecz budowy wspólnej przyszłości.

Tymczasem dziś, niestety, w różnych regionach świata nadal szaleją konflikty zbrojne. Dochodzą do tego poważne zagrożenia naszych czasów: terroryzm międzynarodowy, przestępczość narkotykowa i cyberprzestępczość oraz zmiany klimatyczne. W tym roku lista ta została uzupełniona o kolejne ogromne wyzwanie – pandemię koronawirusa, która wywołała poważne zjawiska kryzysowe w sferze społeczno-gospodarczej i w innych sferach. W związku z tym uważamy za niezwykle aktualne wezwanie Sekretarza Generalnego ONZ do globalnego zawieszenia broni w związku z pandemią COVID-19, które zostało jednogłośnie poparte przez państwa członkowskie OUBZ.

Reagowanie na te i wiele innych globalnych wyzwań staje się z roku na rok coraz trudniejsze, szczególnie w warunkach rosnącej izolacji światowej społeczności. Wydaje się, że sytuacja ta wynika w dużej mierze z niechęci niektórych państw do szanowania uzasadnionych interesów innych państw. Koncepcje i standardy typu „ład oparty na zasadach” nakładają się na próby ingerowania w wewnętrzne sprawy państw, stosowania jednostronnych sankcji z naruszeniem prerogatyw Rady Bezpieczeństwa ONZ, na przejawy nietolerancji i nienawiści.

Nie da się jednak przerwać naturalnego biegu historii. Dziś na arenie międzynarodowej umacniają się nowe ośrodki wzrostu gospodarczego, rośnie potrzeba rozwiązywania konfliktów zbrojnych wyłącznie metodami pokojowymi, rośnie współzależność. Świat jest zmęczony liniami podziału, dzieleniem państw na „swoje” i „cudze”, świat potrzebuje intensyfikacji wszechstronnej wzajemnej pomocy i współpracy. Innymi słowy, cele sformułowane 75 lat temu, kiedy tworzono Organizację Narodów Zjednoczonych, stają się coraz bardziej aktualne.

Tym ważniejsze jest dla nas dzisiaj potwierdzenie naszego przywiązania do Karty Narodów Zjednoczonych i powszechnie uznanych norm prawa międzynarodowego, podkreślenie braku alternatyw dla prawdziwej wielostronności i wzmożenie wysiłków na rzecz wspólnego poszukiwania rozwiązań globalnych problemów w ramach centralnej koordynującej roli ONZ.

Szanowny Panie Przewodniczący!

Data rocznicowa jest okazją do nakreślenia przyszłej działalności Organizacji.

W dzisiejszych warunkach ONZ powinna pozostać skuteczną i spójną strukturą prowadzącą działalność w ścisłej zgodności ze swoją Kartą. Nie można dopuścić do rozmywania mandatów głównych organów systemu Narodów Zjednoczonych i dublowania ich kompetencji, co jedynie opóźni osiągnięcie celów. W swoich praktycznych działaniach ONZ powinna brać pod uwagę doświadczenia organizacji regionalnych, w tym OUBZ.

Lwia część osiągnięć ONZ jest związana z jej działaniami pokojowymi. Operacjom pokojowym stawia się dziś oczekiwania większe niż kiedykolwiek, ponieważ mają one rozwiązywać pilne problemy i sprzyjać poszukiwaniu długoterminowych rozwiązań.

Jednocześnie jednym z głównych zadań społeczności międzynarodowej powinno pozostać rozwiązywanie konfliktów wyłącznie metodami pokojowymi, politycznymi i dyplomatycznymi, w ramach uznanych na całym świecie formatów negocjacji i w oparciu o normy prawa międzynarodowego.

Rozszerzenie współpracy w zakresie zwalczania terroryzmu i jego powiązań z przestępczością zorganizowaną musi pozostać absolutnym priorytetem. Na tle rozwoju technologii informacyjnych i komunikacyjnych aktywnie wykorzystywanych do celów terrorystycznych, przestępczych i wojskowych, ważnym zadaniem staje się międzynarodowe bezpieczeństwo informacji.

Należy przeciwdziałać próbom osłabienia systemu kontroli zbrojeń, rozbrojenia i nierozprzestrzeniania broni, aby utrzymać globalną stabilność. Na szczególną uwagę zasługują zadania związane z odpieraniem zagrożeń o charakterze transgranicznym, w tym związanych z przenoszeniem zagranicznych terrorystów do stref objętych konfliktami, zagrożeniami, jakie niesie ze sobą terroryzm chemiczny i biologiczny oraz zapewnieniem pokojowego wykorzystania przestrzeni kosmicznej.

Organizacja musi nadal koncentrować się na wspieraniu rozwoju, który jest podstawowym warunkiem wzmocnienia pokoju. Ważne jest, aby jak najszybciej zakończyć proces dekolonizacji, który komplikują dążenia dawnych metropolii do utrzymania swojego wpływu w nowych warunkach.

Szanowny Panie Przewodniczący!

Na zakończenie pragnę podkreślić, że losy Organizacji są w rękach jej państw członkowskich. Po raz kolejny, podobnie jak w 1945 roku, musimy odłożyć na bok różnice i zjednoczyć się na rzecz wspólnych celów, w oparciu o równy dialog i wzajemny szacunek dla własnych interesów. Platforma ONZ stwarza w tym celu wszystkie niezbędne warunki.

Dziękuję za uwagę.