Яндекс.Метрика

Koncepcje polityki państwowej Federacji Rosyjskiej

Powrót

STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO FEDERACJI ROSYJSKIEJ

DEKRET

 

PREZYDENTA FEDERACJI ROSYJSKIEJ

 

O STRATEGII BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO
FEDERACJI ROSYJSKIEJ

 

Zgodnie z ustawami federalnymi «O bezpieczeństwie» z dnia 28 grudnia 2010 r. nr 390-FZ oraz «O planowaniu strategicznym w Federacji Rosyjskiej» z dnia 28 czerwca 2014 r. nr 172-FZ postanawiam:

1. Zatwierdzić załączoną Strategię bezpieczeństwa narodowego Federacji Rosyjskiej.

2. Uchylić:

Dekret Prezydenta Federacji Rosyjskiej z dnia 12 maja 2009 r., nr 537, «O strategii bezpieczeństwa narodowego Federacji Rosyjskiej do 2020 roku» (Zbiór Ustaw Federacji Rosyjskiej z 2009 r., nr 20, poz. 2444);

punkt 27 załącznika nr 1 do Dekretu Prezydenta Federacji Rosyjskiej z dnia 1 lipca 2014 r., nr 483, «O zmianach i uchyleniu niektórych aktów Prezydenta Federacji Rosyjskiej» (Zbiór Ustaw Federacji Rosyjskiej z 2014 r., nr 27, poz. 3754).

3. Niniejszy Dekret wchodzi w życie z chwilą jego podpisania.

 

Prezydent

Federacji Rosyjskiej

W. PUTIN

Moskwa, Kreml

31 grudnia 2015 r.

nr 683

 

Zatwierdzono

na mocy Dekretu Prezydenta

Federacji Rosyjskiej

z dnia 31 grudnia 2015 r. nr 683

 

STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO FEDERACJI ROSYJSKIEJ

 

I. Postanowienia ogólne

 

1. Niniejsza Strategia jest podstawowym dokumentem planowania strategicznego określającym interesy narodowe i strategiczne priorytety narodowe Federacji Rosyjskiej oraz cele, zadania i działania w zakresie polityki wewnętrznej i zagranicznej, mające na celu wzmocnienie bezpieczeństwa narodowego Federacji Rosyjskiej i zapewnienie stabilnego rozwoju kraju w długofalowej perspektywie.

2. Podstawą prawną niniejszej Strategii są Konstytucja Federacji Rosyjskiej, ustawy federalne z dnia 28 grudnia 2010 r., nr 390-FZ, «O bezpieczeństwie» i z dnia 28 czerwca 2014 r., nr 172-FZ, «O planowaniu strategicznym w Federacji Rosyjskiej», inne ustawy federalne i akty prawne Prezydenta Federacji Rosyjskiej.

3. Niniejsza Strategia ma na celu konsolidację wysiłków organów federalnych władzy państwowej, innych organów państwowych, organów władzy państwowej podmiotów Federacji Rosyjskiej (zwanych dalej organami władzy państwowej), organów samorządu terytorialnego oraz instytucji społeczeństwa obywatelskiego w kierunku stworzenia sprzyjających warunków wewnętrznych i zewnętrznych dla realizacji interesów narodowych i strategicznych priorytetów narodowych Federacji Rosyjskiej.

4. Niniejsza Strategia jest podstawą kształtowania i realizacji polityki państwowej w sferze zapewnienia bezpieczeństwa narodowego Federacji Rosyjskiej.

5. Niniejsza Strategia jest oparta o nierozerwalny związek i wzajemną zależność bezpieczeństwa narodowego Federacji Rosyjskiej i rozwoju społeczno-gospodarczego kraju.

6. W niniejszej Strategii użyto następujących podstawowych pojęć:

bezpieczeństwo narodowe Federacji Rosyjskiej (zwane dalej bezpieczeństwem narodowym) – stan, w którym jednostka, społeczeństwo i państwo są chronione przed zagrożeniami wewnętrznymi i zewnętrznymi, oraz który zapewnia korzystanie z konstytucyjnych praw i wolności obywateli Federacji Rosyjskiej (zwanych dalej obywatelami), godną jakość i poziom ich życia, suwerenność, niezależność, integralność państwową i terytorialną oraz stabilny rozwój społeczno-gospodarczy Federacji Rosyjskiej. Bezpieczeństwo narodowe obejmuje obronę kraju oraz wszystkie rodzaje bezpieczeństwa przewidziane w Konstytucji Federacji Rosyjskiej i w ustawach Federacji Rosyjskiej, przede wszystkim bezpieczeństwo państwowe, społeczne, informacyjne, ekologiczne, gospodarcze, transportowe, energetyczne i bezpieczeństwo jednostki.

interesy narodowe Federacji Rosyjskiej (zwane dalej interesami narodowymi) – obiektywnie ważne, należące do jednostki, społeczeństwa i państwa potrzeby zapewnienia ich ochrony i stabilnego rozwoju;

zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego – ogół warunków i czynników stanowiących bezpośrednią lub pośrednią możliwość wyrządzenia szkody interesom narodowym;

zapewnienie bezpieczeństwa narodowego – realizacja przez organy władzy państwowej i samorządu terytorialnego przy współpracy z instytucjami społeczeństwa obywatelskiego działań politycznych, militarnych, organizacyjnych, społeczno-gospodarczych, informacyjnych, prawnych i innych mających na celu przeciwdziałanie zagrożeniom dla bezpieczeństwa narodowego i zaspokojenie interesów narodowych;

strategiczne priorytety narodowe Federacji Rosyjskiej (zwane dalej strategicznymi priorytetami narodowymi) – najważniejsze kierunki zapewnienia bezpieczeństwa narodowego;

system zapewnienia bezpieczeństwa narodowego – ogół organów władzy państwowej i organów samorządu terytorialnego oraz znajdujących się w ich dyspozycji narzędzi, realizujących politykę państwową w sferze zapewnienia bezpieczeństwa narodowego.

 

II. Rosja we współczesnym świecie

 

7. Polityka państwowa w sferze zapewnienia bezpieczeństwa narodowego i rozwoju społeczno-gospodarczego Federacji Rosyjskiej sprzyja realizacji strategicznych priorytetów narodowych i skutecznej ochronie interesów narodowych. Obecnie stworzono solidne podstawy dla dalszego wzmacniania potencjału gospodarczego, politycznego, militarnego i duchowego Federacji Rosyjskiej oraz zwiększenia jej roli w kształtującym się policentrycznym świecie.

8. Rosja zademonstrowała zdolność do zapewnienia suwerenności, niezależności, integralności państwowej i terytorialnej oraz ochrony praw rodaków za granicą. Wzrosła rola Federacji Rosyjskiej w podejmowaniu najważniejszych problemów międzynarodowych, w uregulowaniu konfliktów militarnych, zapewnieniu stabilności strategicznej i supremacji prawa międzynarodowego w stosunkach międzynarodowych.

9. Gospodarka Rosji okazała się zdolna do utrzymania i wzmocnienia swojego potencjału w warunkach niestabilności gospodarki światowej i stosowania ograniczających środków gospodarczych wprowadzonych przez szereg krajów przeciwko Federacji Rosyjskiej.

10. Pozytywne tendencje zarysowały się w rozwiązywaniu problemów z zakresu poprawy zdrowia obywateli. Odnotowano wzrost stopy przyrostu naturalnego ludności oraz wzrost średniej długości życia.

11. Odradzają się tradycyjne rosyjskie wartości moralno-duchowe. Dorastające pokolenie z szacunkiem odnosi się do historii Rosji. Ma miejsce konsolidacja społeczeństwa obywatelskiego wokół wspólnych wartości stanowiących fundament państwowości, takich jak wolność i niepodległość Rosji, humanizm, pokój i zgoda międzynarodowa, jedność kultur wielonarodowościowej ludności Federacji Rosyjskiej, szacunek dla tradycji rodzinnych i religijnych oraz patriotyzm.

12. Wzmocnieniu Rosji towarzyszą nowe zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego mające kompleksowy i wzajemnie powiązany charakter. Prowadzenie przez Federację Rosyjską samodzielnej polityki wewnętrznej i zagranicznej wywołuje opór ze strony USA i ich sojuszników dążących do utrzymania swojej dominacji w sprawach globalnych. Realizowana przez nich polityka powstrzymywania Rosji przewiduje wywieranie na nią nacisku politycznego, gospodarczego, militarnego i informacyjnego.

13. Procesowi kształtowania się nowego policentrycznego modelu ładu światowego towarzyszy wzrost niestabilności globalnej i regionalnej. Zaostrzają się sprzeczności związane z nierównomiernym rozwojem świata, pogłębianiem się przepaści między poziomami dobrobytu krajów, walką o zasoby, dostępem do rynków zbytu czy kontrolą nad szlakami transportowymi. Konkurencja między państwami w coraz większym stopniu dotyczy wartości i modeli rozwoju społecznego, potencjału ludzkiego, naukowego i technologicznego. Szczególnego znaczenia nabiera w tym procesie przywództwo w zakresie zagospodarowania zasobów Wszechoceanu i Arktyki. W walce o wpływy na arenie międzynarodowej uruchomione zostało całe spektrum narzędzi politycznych, finansowo-gospodarczych i informacyjnych. Coraz aktywniej wykorzystywany jest potencjał służb specjalnych.

14. W stosunkach międzynarodowych rola czynnika siły nie traci na znaczeniu. Dążenie do wzrostu i modernizacji zbrojeń ofensywnych oraz tworzenia i poszerzania ich nowych rodzajów osłabia system globalnego bezpieczeństwa oraz system układów i porozumień w zakresie kontroli zbrojeń. W regionie euroatlantyckim, euroazjatyckim i azjatycko-pacyficznym nie przestrzega się zasad równego i niepodzielnego bezpieczeństwa. W sąsiadujących z Rosją regionach rozwijają się procesy militaryzacji i wyścigu zbrojeń.

15. Wzmacnianie potencjału siłowego Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego (NATO) i przekazanie jej funkcji globalnych sprawowanych z naruszeniem norm prawa międzynarodowego, aktywizacja działalności militarnej krajów bloku, dalsze rozszerzanie aliansu oraz przybliżanie jego infrastruktury militarnej do rosyjskich granic stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego. Znacznym ograniczeniem dla możliwości wspierania stabilności globalnej i regionalnej jest ulokowanie w Europie, w regionie Azji i Pacyfiku oraz na Bliskim Wschodzie elementów systemu obrony przeciwrakietowej USA, w warunkach praktycznej realizacji koncepcji „globalnego uderzenia”, rozwijania strategicznych niejądrowych systemów broni wysoko precyzyjnej, a także w przypadku umieszczenia broni w przestrzeni kosmicznej.

16. Utrzymujące się podejście do rozwiązywania problemów międzynarodowych przez blok nie sprzyja przeciwdziałaniu całemu spektrum współczesnych wyzwań i zagrożeń. Aktywacja strumieni migrantów z krajów Afryki i Bliskiego Wschodu do Europy jest dowodem na niewydolność regionalnego systemu bezpieczeństwa w regionie euroatlantyckim opartego o NATO i Unię Europejską.

17. Stanowisko Zachodu skierowane na przeciwdziałanie procesom integracyjnym i tworzenie ognisk konfliktów w regionie euroazjatyckim wywiera negatywny wpływ na realizację rosyjskich interesów narodowych. Wsparcie przez USA i Unię Europejską sprzecznego z konstytucją przewrotu państwowego na Ukrainie doprowadziło do głębokiego rozłamu w społeczeństwie ukraińskim i do powstania konfliktu zbrojnego. Wzmocnienie skrajnie prawicowej ideologii nacjonalistycznej, celowe kształtowanie w społeczeństwie ukraińskim obrazu wroga pod postacią Rosji, nieskrywane poparcie dla siłowego rozwiązywania sprzeczności wewnątrzpaństwowych oraz głęboki kryzys społeczno-gospodarczy zmieniają Ukrainę w ognisko długofalowej niestabilności w Europie oraz bezpośrednio przy granicach Rosji.

18. Praktyka obalania legalnych reżimów politycznych, prowokowania niestabilności i konfliktów wewnątrzpaństwowych zyskuje coraz szerszą popularność. Obok utrzymujących się ognisk napięć na Bliskim i Środkowym Wschodzie, w Afryce, Azji Południowej i na Półwyspie Koreańskim, pojawiają się nowe „punkty zapalne”, poszerzają się strefy znajdujące się poza kontrolą władz państwowych, Terytoria konfliktów zbrojnych stają się bazą do rozpowszechniania terroryzmu, międzynarodowych sprzeczności, wrogości religijnej oraz innych przejawów ekstremizmu. Pojawienie się organizacji terrorystycznej nazywającej siebie „Państwem Islamskim” oraz wzmocnienie jej wpływów było wynikiem polityki podwójnych standardów prowadzonej przez niektóre państwa w sferze walki z terroryzmem.

19. Utrzymuje się ryzyko wzrostu liczby krajów posiadających broń atomową, rozpowszechniania i korzystania z broni chemicznej, a także niepewność wobec faktów posiadania przez inne państwa broni biologicznej oraz potencjału do jej opracowania i produkcji. Na sąsiadujących z Rosją terytoriach rozszerzana jest sieć laboratoriów wojskowo-biologicznych USA.

20. Krytyczny stan techniczny zabezpieczenia obiektów i materiałów niebezpiecznych, w szczególności w państwach o niestabilnej sytuacji politycznej, oraz niekontrolowane rozpowszechnianie zwykłej broni zwiększają prawdopodobieństwo dostania się ich w ręce terrorystów.

21. Coraz większy wpływ na charakter sytuacji międzynarodowej wywiera wzrost konfrontacji w globalnej przestrzeni informacyjnej spowodowany dążeniem niektórych krajów do wykorzystywania technologii informacyjnych i komunikacyjnych do osiągania swoich celów geopolitycznych, między innymi poprzez manipulowanie świadomością społeczną i fałszowanie historii.

22. Pojawiają się nowe formy sprzecznej z prawem działalności, między innymi z wykorzystaniem technologii informacyjnych, komunikacyjnych i wysokich technologii. Zaostrzają się zagrożenia związane z niekontrolowaną i nielegalną migracją, handlem ludźmi, handlem narkotykami i innymi przejawami międzynarodowej przestępczości zorganizowanej.

23. Komplikuje się światowa sytuacja demograficzna, problemy środowiska oraz bezpieczeństwa żywnościowego. Coraz bardziej odczuwalne są deficyt słodkiej wody oraz skutki zmian klimatycznych. Rozpowszechniają się epidemie – wiele z nich wywołały nowe, nieznane wcześniej wirusy.

24. Rosnący wpływ czynników politycznych na procesy gospodarcze, a także próby stosowania przez niektóre z państw metod gospodarczych, narzędzi polityki finansowej, handlowej, inwestycyjnej i technologicznej w celu rozwiązywania zadań geopolitycznych osłabiają stabilność systemu międzynarodowych stosunków gospodarczych. W obliczu braku równowagi w gospodarce światowej i w systemie finansowym, rosnącego zadłużenia suwerennego oraz chwiejności rynku zasobów energetycznych utrzymuje się wysokie ryzyko powtórzenia się kryzysów finansowo-gospodarczych na dużą skalę.

25. Reagując na wzrost niestabilności międzynarodowej, państwa coraz częściej biorą na siebie odpowiedzialność za sprawy w swoich regionach. Regionalne i subregionalne porozumienia handlowe i inne porozumienia gospodarcze stają się jednym z najważniejszych środków ochrony przed zjawiskami kryzysowymi. Wzrasta zainteresowanie korzystaniem z regionalnych walut.

26. By zapobiegać zagrożeniom bezpieczeństwa narodowego, Federacja Rosyjska koncentruje swoje wysiłki na wzmocnieniu wewnętrznej jedności społeczeństwa rosyjskiego, zapewnieniu stabilności społecznej, zgody między narodami i tolerancji religijnej, likwidacji nierówności strukturalnych w gospodarce i jej modernizacji oraz wzroście potencjału obronnego kraju.

27. W celach ochrony interesów narodowych Rosja prowadzi otwartą, racjonalną i pragmatyczną politykę zagraniczną wykluczającą kosztowną konfrontację (w tym nowy wyścig zbrojeń).

28. Federacja Rosyjska kształtuje stosunki międzynarodowe w oparciu o zasady prawa międzynarodowego, dążąc do zapewnienia niezawodnego i równego bezpieczeństwa państw, wzajemnego szacunku dla narodów oraz zachowania różnorodności ich kultur, tradycji i interesów. Rosja jest zainteresowana rozwojem wzajemnie korzystnej i równoprawnej współpracy handlowo-gospodarczej z innymi państwami oraz jest odpowiedzialnym uczestnikiem wielostronnego systemu handlowego. Celem Federacji Rosyjskiej jest pozyskanie możliwie jak największej liczby równoprawnych partnerów w różnych częściach świata.

29. W zakresie bezpieczeństwa międzynarodowego Rosja opowiada się za korzystaniem przede wszystkim z narzędzi politycznych i prawnych, mechanizmów dyplomacji oraz działalności pokojowej. Stosowanie siły militarnej w celu ochrony interesów narodowych jest możliwe wyłącznie w przypadku, jeśli wszystkie podjęte działania o charakterze pokojowym okażą się nieskuteczne.

 

III. Interesy narodowe i strategiczne priorytety narodowe

 

30. Interesami narodowymi w długofalowej perspektywie są:

wzmocnienie obronności kraju, zapewnienie nienaruszalnego ustroju konstytucyjnego, suwerenności, niezależności, integralności państwowej i terytorialnej Federacji Rosyjskiej;

umocnienie zgody narodowej, stabilności politycznej i społecznej, rozwój instytucji demokratycznych, doskonalenie mechanizmów współdziałania państwa i społeczeństwa obywatelskiego;

podwyższenie jakości życia, poprawa zdrowia ludności, zapewnienie stabilnego rozwoju demograficznego kraju;

ochrona i rozwój kultury, tradycyjnych rosyjskich wartości moralno-duchowych;

podwyższenie konkurencyjności gospodarki narodowej;

zapewnienie Federacji Rosyjskiej statusu jednego z wiodących mocarstw, którego działalność jest nakierowana na utrzymanie stabilności strategicznej i wzajemnie korzystnych stosunków partnerskich w warunkach policentrycznego świata.

31. Interesy narodowe są zabezpieczane w drodze realizacji następujących strategicznych priorytetów narodowych:

obrona kraju;

bezpieczeństwo państwowe i społeczne;

poprawa jakości życia obywateli Rosji;

wzrost gospodarczy;

nauka, technologie i edukacja;

ochrona zdrowia;

kultura;

ekologia systemów biologicznych i racjonalna gospodarka zasobami naturalnymi;

stabilność strategiczna i równoprawne partnerstwo strategiczne.

 

IV. Zapewnienie bezpieczeństwa narodowego

 

32. Stan bezpieczeństwa narodowego jest bezpośrednio uzależniony od stopnia realizacji strategicznych priorytetów narodowych i skuteczności funkcjonowania systemu zapewnienia bezpieczeństwa narodowego.

 

Obrona kraju

 

33. Do strategicznych celów obrony kraju należy stworzenie warunków dla pokojowego i dynamicznego społeczno-gospodarczego rozwoju Federacji Rosyjskiej oraz zapewnienie jej bezpieczeństwa militarnego.

34. Cele strategiczne obrony kraju osiągane są w ramach realizacji polityki militarnej w drodze strategicznego powstrzymywania i zapobiegania konfliktom militarnym, doskonalenia wojskowego zorganizowania państwa, form i sposobów wykorzystania Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej, innych wojsk, formacji i organów wojskowych, wzrostu gotowości mobilizacyjnej Federacji Rosyjskiej oraz gotowości sił i środków obrony cywilnej.

35. Podstawowe zasady polityki militarnej i zadania zapewnienia obrony kraju w zakresie wojskowo-gospodarczym oraz niebezpieczeństwa i zagrożenia militarne są określone w Doktrynie Wojskowej Federacji Rosyjskiej.

36. W celu zapewnienia powstrzymywania strategicznego i zapobiegania konfliktom wojennym opracowywane i realizowane są wzajemnie ze sobą powiązane działania polityczne, militarne, wojskowo-techniczne, dyplomatyczne, gospodarcze, informacyjne i inne, skierowane na zapobieganie wykorzystaniu siły militarnej przeciwko Rosji, ochronę jej suwerenności i integralności terytorialnej. Powstrzymywanie strategiczne i zapobieganie konfliktom wojennym realizowane jest w drodze utrzymywania potencjału powstrzymywania atomowego na wystarczającym poziomie oraz utrzymywania odpowiedniego stopnia gotowości bojowej Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej, innych wojsk, formacji i organów militarnych.

37. Doskonalenie struktur militarnych państwa odbywa się na podstawie odpowiednio wczesnego wykrywania istniejących i przyszłych niebezpieczeństw i zagrożeń militarnych, zrównoważonego rozwoju elementów organizacji wojskowej, wzmacniania potencjału obronnego, wyposażenia Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej, innych wojsk, formacji i organów militarnych w nowoczesną broń, wojskowe i specjalistyczne urządzenia techniczne oraz innowacyjnego rozwoju kompleksu przemysłowo-obronnego Federacji Rosyjskiej.

38. Doskonalenie form i sposobów wykorzystania Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej, innych wojsk, formacji i organów militarnych przewiduje odpowiednio wczesne uwzględnienie tendencji w zakresie zmiany charakteru współczesnych wojen i konfliktów zbrojnych, stworzenie warunków dla najpełniejszej realizacji możliwości bojowych wojsk (sił) oraz opracowanie wymagań stawianych przyszłościowym formacjom i nowym środkom walki zbrojnej.

39. Zwiększanie gotowości mobilizacyjnej Federacji Rosyjskiej dokonywane jest w drodze doskonalenia planowania działań w zakresie zapewnienia przygotowania mobilizacyjnego i mobilizacji w Federacji Rosyjskiej oraz ich realizacji w niezbędnym zakresie oraz odpowiednio wczesnej aktualizacji i utrzymywania na wystarczającym poziomie potencjału wojskowo-technicznego struktur militarnych państwa. Najważniejszymi kierunkami doskonalenia przygotowania mobilizacyjnego jest przygotowanie gospodarki Federacji Rosyjskiej, gospodarki podmiotów Federacji Rosyjskiej, gospodarki jednostek lokalnych, przygotowanie organów władzy państwowej, organów samorządowych i organizacji, Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej i innych wojsk, formacji i organów wojskowych do wykonywania zadań zgodnie z ich przeznaczeniem i zaspokajania potrzeb państwa i ludności w czasie wojny.

40. Gotowość sił i środków obrony cywilnej zapewniana jest zawczasu w drodze przeprowadzania przedsięwzięć mających na celu przygotowanie do obrony i obronę ludności, wartości materialnych i kulturowych na terytorium Federacji Rosyjskiej przed niebezpieczeństwami towarzyszącymi konfliktom wojskowym czy stanowiącymi skutek takich konfliktów, a także w sytuacjach nadzwyczajnych o charakterze naturalnym i cywilizacyjnym.

41. Obrona kraju zapewniana jest w oparciu o zasady racjonalnej wystarczalności i skuteczności, między innymi w drodze wykorzystania metod i środków pozamilitarnego reagowania, mechanizmów dyplomacji i działań pokojowych, poszerzania międzynarodowej współpracy wojskowej i wojskowo-technicznej, kontroli zbrojeń i wykorzystania innych narzędzi prawa międzynarodowego.

 

Bezpieczeństwo państwowe i społeczne

 

42. Strategicznymi celami bezpieczeństwa państwowego i społecznego są obrona ustroju konstytucyjnego, suwerenności, integralności państwowej i terytorialnej Federacji Rosyjskiej, podstawowych praw i wolności człowieka i obywatela, utrzymanie pokoju, stabilności politycznej i socjalnej w społeczeństwie, ochrona ludności i terytoriów przed klęskami żywiołowymi i sytuacjami nadzwyczajnymi o charakterze cywilizacyjnym.

43. Podstawowymi zagrożeniami dla bezpieczeństwa państwowego i społecznego są:

działalność wywiadowcza i inna służb i organizacji specjalnych innych państw i osób na szkodę interesów narodowych;

działalność organizacji terrorystycznych i ekstremistycznych mająca na celu przymusową zmianę ustroju konstytucyjnego Federacji Rosyjskiej, destabilizację pracy organów władzy państwowej, likwidację lub naruszenie funkcjonowania obiektów wojskowych i przemysłowych, obiektów użyteczności publicznej, infrastruktury transportowej, zastraszanie ludności, w tym w drodze opanowania broni masowego rażenia, dysponowania substancjami radioaktywnymi, trującymi, toksycznymi, niebezpiecznymi chemicznie i biologicznie, przeprowadzania ataków terroryzmu jądrowego, naruszenia bezpieczeństwa i stabilności działania krytycznej infrastruktury informacyjnej Federacji Rosyjskiej;

działalność radykalnych zrzeszeń i zgrupowań społecznych wykorzystujących ideologię nacjonalistyczną i religijno-ekstremistyczną, zagranicznych i międzynarodowych organizacji pozarządowych, struktur finansowych i gospodarczych, a także osób prywatnych skierowana na naruszenie jedności i integralności terytorialnej Federacji Rosyjskiej, destabilizację sytuacji politycznej i społecznej w kraju, łącznie z inspirowaniem „kolorowych rewolucji” oraz naruszanie tradycyjnych rosyjskich wartości moralno-duchowych;

działalność organizacji i grup przestępczych, w tym transnarodowych, związana z nielegalnym handlem narkotykami i środkami psychotropowymi, bronią, amunicją, materiałami wybuchowymi, organizacją nielegalnej migracji i handlem ludźmi;

działalność związana z wykorzystywaniem technologii informacyjnych i komunikacyjnych w celu rozpowszechniania i propagandy ideologii faszyzmu, ekstremizmu, terroryzmu i separatyzmu, naruszania spokoju publicznego oraz stabilności politycznej i socjalnej w społeczeństwie;

przestępcze zamachy skierowane przeciwko jednostce, własności, władzy publicznej, bezpieczeństwu społecznemu i gospodarczemu;

korupcja;

klęski żywiołowe, awarie i katastrofy, między innymi związane z globalnymi zmianami klimatycznymi, pogorszeniem stanu technicznego obiektów infrastruktury i powstawaniem pożarów.

44. Głównymi kierunkami zapewnienia bezpieczeństwa państwowego i społecznego są wzmocnienie roli państwa w charakterze gwaranta bezpieczeństwa jednostki i praw własności, doskonalenie rozwiązań prawnych w celu zapobiegania przestępczości (między innymi w sferze informacyjnej), korupcji, terroryzmowi i ekstremizmowi, handlowi narkotykami i w celu walki z takimi zjawiskami, rozwój współpracy organów bezpieczeństwa państwowego i porządku prawnego ze społeczeństwem obywatelskim, zwiększenie zaufania obywateli względem systemu ochrony praw i systemu sądowniczego Federacji Rosyjskiej oraz skuteczności ochrony praw i interesów prawnych obywateli rosyjskich za granicą, poszerzenie współpracy międzynarodowej w dziedzinie bezpieczeństwa państwowego i społecznego.

45. Zapewnienie bezpieczeństwa państwowego i społecznego realizowane jest w drodze poprawy skuteczności działań organów ochrony praw oraz służb specjalnych, organów kontroli państwowej (nadzoru), doskonalenia jednolitego systemu państwowego w zakresie profilaktyki przestępczości, przede wszystkim wśród nieletnich, oraz innych naruszeń prawa (łącznie z monitoringiem i oceną skuteczności praktyki stosowania prawa), opracowania i wykorzystywania specjalnych środków mających na celu obniżenie poziomu kryminalizacji stosunków społecznych.

46. Szczególna uwaga przywiązywana jest do zwalczania przyczyn i uwarunkowań rodzących korupcję będącą przeszkodą na drodze stabilnego rozwoju Federacji Rosyjskiej i realizacji strategicznych priorytetów narodowych. W tych celach realizowane są Narodowa Strategia Zwalczania Korupcji i narodowe plany zwalczania korupcji, w społeczeństwie kształtowana jest atmosfera nietolerancji wobec danego zjawiska, wzrasta poziom odpowiedzialności za przestępstwa korupcyjne oraz doskonalona jest praktyka stosowania prawa w powyższej dziedzinie.

47. W celu zapewnienia bezpieczeństwa państwowego i społecznego:

doskonalone są struktura i działalność federalnych organów władzy wykonawczej, rozwijany jest system wykrywania, ostrzegania i udaremniania działalności wywiadowczej i innej destrukcyjnej działalności służb specjalnych i organizacji innych państw na szkodę interesów narodowych, aktów terroru, przejawów radykalizmu religijnego, nacjonalizmu, separatyzmu, innych form ekstremizmu, przestępczości zorganizowanej i innych przestępczych zamachów na ustrój konstytucyjny Federacji Rosyjskiej, prawa i wolności człowieka i obywatela, własność państwową i prywatną oraz porządek publiczny i bezpieczeństwo publiczne;

tworzone są mechanizmy zapobiegania i neutralizacji konfliktów społecznych i międzyetnicznych, a także zapobiegania udziałowi obywateli rosyjskich w działalności grup przestępczych i terrorystycznych za granicą;

wzmacniany jest tryb bezpiecznego funkcjonowania oraz wzrasta poziom ochrony antyterrorystycznej podmiotów kompleksu przemysłowo-obronnego, jądrowego, chemicznego i paliwowo-energetycznego kraju, obiektów użyteczności publicznej, infrastruktury transportowej oraz innych krytycznych i potencjalnie niebezpiecznych obiektów;

doskonalony jest system wykrywania i analizy zagrożeń w sferze informacyjnej oraz przeciwdziałania tym zagrożeniom;

podejmowane są kroki mające na celu podwyższenie ochrony obywateli i społeczeństwa przed destrukcyjnym wpływem informacyjnym ze strony organizacji ekstremistycznych i terrorystycznych, zagranicznych służb specjalnych i struktur propagandowych;

trwa kompleksowy rozwój organów ochrony prawa i służb specjalnych, umacniane są gwarancje socjalne wobec ich pracowników, doskonalone jest wsparcie naukowo-techniczne działalności w zakresie ochrony prawa, wykorzystywane są przyszłościowe środki i technologie specjalne w zakresie uzbrojenia, rozwijany jest system profesjonalnego przygotowania specjalistów w dziedzinie zapewnienia bezpieczeństwa państwowego i społecznego;

wzrasta odpowiedzialność społeczna organów zapewnienia bezpieczeństwa państwowego i społecznego.

48. Zapewnienie bezpieczeństwa narodowego w przestrzeni przygranicznej realizowane jest w drodze rozbudowy na granicach państwowych Federacji Rosyjskiej wysokotechnologicznych i wielofunkcyjnych obiektów i systemów przygranicznych, zwiększania skuteczności działalności przygranicznej, doskonalenia współdziałania międzyresortowego i międzypaństwowej współpracy przygranicznej, aktywizacji procesu utrwalania granicy państwowej w oparciu o przepisy prawa międzynarodowego i społeczno-gospodarczego rozwoju terenów przygranicznych Federacji Rosyjskiej.

49. Bezpieczeństwo narodowe w sferze ochrony ludności i terytoriów przed sytuacjami nadzwyczajnymi o charakterze naturalnym i cywilizacyjnym oraz bezpieczeństwo pożarowe zapewniane jest w drodze doskonalenia i rozwoju jednolitego państwowego systemu zapobiegania sytuacjom nadzwyczajnym i ich likwidacji, jego podsystemów terytorialnych i funkcjonalnych, współpracy z analogicznymi systemami zagranicznymi, podwyższania skuteczności korzystania z uprawnień organów samorządu terytorialnego w zakresie zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania ludności, odnawiania wyposażenia technologicznego i technologii produkcji w potencjalnie niebezpiecznych obiektach oraz obiektach użyteczności publicznej, rozwoju systemu monitoringu i prognozowania sytuacji nadzwyczajnych, wdrażania nowoczesnych środków technicznych służących do informowania i zawiadamiania ludności, utrzymywania na odpowiednim poziomie nowoczesnego wyposażenia technicznego i gotowości sił pożarniczo-ratunkowych, rozwoju systemu podejmowania kroków prewencyjnych w zakresie obniżania ryzyka powstawania sytuacji nadzwyczajnych i pożarów w oparciu o doskonalenie działalności nadzorczej, przeprowadzania działań profilaktycznych oraz w drodze kształtowania kultury bezpieczeństwa życia ludności.

 

Podnoszenie poziomu jakości życia obywateli rosyjskich

 

50. Strategicznymi celami zapewnienia bezpieczeństwa narodowego w zakresie podnoszenia poziomu jakości życia obywateli rosyjskich są rozwój potencjału jednostki, zaspokajanie potrzeb materialnych, socjalnych i duchowych obywateli, obniżanie poziomu nierówności społecznych i majątkowych ludności, przede wszystkim w drodze wzrostu jej dochodów.

51. Jakości życia obywateli rosyjskich zagrozić mogą: niesprzyjająca dynamika rozwoju gospodarki, opóźnienie w rozwoju technologicznym, wprowadzenie ograniczających środków gospodarczych wobec Federacji Rosyjskiej, wydawanie środków budżetowych niezgodnie z przeznaczeniem, wzrost zróżnicowania ludności pod względem dochodów oraz spadek jakości towarów konsumpcyjnych i usług świadczonych obywatelom.

52. Jakość życia obywateli podwyższana jest w drodze zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego, dużej dostępności wygodnych mieszkań, dobrych jakościowo i bezpiecznych towarów i usług, nowoczesnej edukacji i ochrony zdrowia, obiektów sportowych, tworzenia produktywnych miejsc pracy oraz sprzyjających warunków dla wzrostu ruchliwości społecznej i jakości pracy, godnego poziomu wynagrodzeń za pracę, wsparcia istotnego społecznie zatrudnienia, zapewnienia dostępności obiektów infrastruktury społecznej, inżynieryjnej i transportowej dla niepełnosprawnych i innych mało mobilnych grup ludności oraz godnego zabezpieczenia emerytalnego.

53. W celu zapobiegania zagrożeniom jakości życia obywateli organy władzy państwowej i organy samorządowe przy współpracy z instytucjami społeczeństwa obywatelskiego:

doskonalą ochronę praw i wolności człowieka w drodze rozwoju ustawodawstwa, systemu sądowniczego i systemu ochrony prawa;

przyczyniają się do wzrostu dobrobytu obywateli, spadku zróżnicowania ludności pod względem poziomu dochodów, redukcji ubóstwa, w tym w drodze rozwoju systemu emerytalnego, wsparcia społecznego dla poszczególnych kategorii obywateli czy też doskonalenia systemu opieki społecznej;

zapewniają wsparcie dla zatrudnienia ludności, kontrolę przestrzegania praw pracowników, doskonalą system ochrony przed bezrobociem, tworzą warunki sprzyjające aktywizacji zawodowej osób z ograniczoną sprawnością fizyczną;

tworzą warunki sprzyjające stymulowaniu liczby urodzeń, spadkowi umieralności ludności, prowadzeniu zdrowego stylu życia, rozwoju masowego sportu dziecięcego i młodzieżowego, propagują zdrowy styl życia;

poprawiają i rozwijają infrastrukturę transportową i mieszkaniowo-komunalną;

podejmują kroki w kierunku ochrony ludności przed sytuacjami nadzwyczajnymi o charakterze naturalnym i cywilizacyjnym, a także w kierunku obniżenia ryzyka ich powstawania na terytorium Federacji Rosyjskiej;

zapewniają rozwój infrastruktury informacyjnej, dostępność informacji w różnych kwestiach życia społeczno-politycznego, gospodarczego i duchowego społeczeństwa, równy dostęp do usług państwowych na całym terytorium Federacji Rosyjskiej, w tym z wykorzystaniem technologii informacyjnych i komunikacyjnych;

doskonalą system kontroli wykorzystania środków z budżetu oraz mechanizmy partnerstwa publiczno-prywatnego w celu podnoszenia poziomu życia obywateli.

54. Bezpieczeństwo żywnościowe zapewniane jest w drodze:

osiągania samowystarczalności żywnościowej Federacji Rosyjskiej;

przyspieszonego rozwoju i modernizacji kompleksu rolno-przemysłowego i gospodarki rybnej, przemysłu spożywczego i infrastruktury rynku wewnętrznego;

podwyższania skuteczności wsparcia państwowego dla producentów rolnych oraz poszerzania ich dostępu do rynków zbytu produktów;

rozwoju hodowli zarodowej, selekcji, uprawy nasion i akwakultury (rybołówstwa), tworzenia wystarczających federalnych banków nasion roślin uprawnych (w tym zbiorów zachowawczych nasion), rozwoju produkcji pasz kombinowanych, suplementów białkowo-witaminowych i mineralnych, premiksów, preparatów weterynaryjnych (zootechnicznych);

podwyższania urodzajności gleb, zapobiegania wyjałowieniu i zmniejszaniu się powierzchni użytków rolnych i ziem uprawnych;

niedopuszczania do niekontrolowanego obrotu organizmami modyfikowanymi genetycznie, przeznaczonymi do zamierzonego wprowadzenia ich do środowiska, oraz produktami zawierającymi takie organizmy lub uzyskiwanymi z ich zastosowaniem;

doskonalenia systemu regulowania technicznego, nadzoru sanitarnego i fitosanitarnego oraz kontroli w sferze zapewnienia bezpieczeństwa produktów spożywczych dla zdrowia człowieka;

przygotowania pracowników naukowych i wysoko wykwalifikowanych specjalistów w sferze rolnictwa.

 

Wzrost gospodarczy

 

55. Strategicznymi celami zapewnienia bezpieczeństwa narodowego są: rozwój gospodarki kraju, zapewnienie bezpieczeństwa gospodarczego i tworzenie warunków dla rozwoju jednostki, przejścia gospodarki na nowy poziom rozwoju technologicznego, wejścia Rosji do kręgu krajów wiodących pod względem wysokości produktu krajowego brutto oraz pomyślne zapobieganie wpływowi zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych.

56. Głównymi zagrożeniami strategicznymi dla bezpieczeństwa narodowego w dziedzinie gospodarki są jej niska konkurencyjność, utrzymywanie się modelu rozwoju opartego na eksporcie surowców, wysoka zależność od zewnętrznej koniunktury gospodarczej, opóźnienie w rozwoju i wdrażaniu przyszłościowych technologii, brak ochrony narodowego systemu finansowego przed działaniami nierezydentów i spekulacyjnego kapitału zagranicznego, bezbronność jej infrastruktury informacyjnej, niezrównoważenie narodowego systemu budżetowego, rejestracja praw własności na rzecz znacznej liczby podmiotów podlegających zagranicznym jurysdykcjom, pogorszenie stanu i wyczerpanie bazy surowcowej, spadek wydobycia i zapasów bogactw naturalnych o strategicznym znaczeniu, rosnący deficyt siły roboczej, utrzymywanie się znacznego udziału szarej strefy, warunków dla korupcji i kryminalizacji stosunków gospodarczo-finansowych, nielegalnej migracji, nierównomierny rozwój regionów oraz spadek stabilności narodowego systemu rozmieszczenia ludności.

57. Negatywny wpływ na bezpieczeństwo gospodarcze wywierają wprowadzone przeciwko Federacji Rosyjskiej ograniczające środki gospodarcze, globalne i regionalne kryzysy gospodarcze, nasilenie się nieuczciwej konkurencji, nierównomierne wykorzystanie środków prawnych, naruszenie stabilności dostaw ciepła i energii elektrycznej dla podmiotów gospodarki narodowej, a w perspektywie również deficyt zasobów mineralnych, surowcowych, wodnych i biologicznych.

58. Bezpieczeństwo gospodarcze zapewniane jest poprzez rozwój bazy przemysłowo-technologicznej i narodowego systemu innowacji, modernizacji i rozwoju priorytetowych sektorów gospodarki narodowej, podwyższania atrakcyjności inwestycyjnej Federacji Rosyjskiej, poprawy klimatu biznesowego i tworzenia sprzyjającego środowiska biznesowego. Najważniejszymi czynnikami decydującymi o zapewnieniu bezpieczeństwa gospodarczego są: zwiększenie skuteczności regulowania gospodarki przez państwo w celu osiągnięcia stabilnego wzrostu gospodarczego, zwiększanie wydajności pracy, zagospodarowywanie nowych źródeł zasobów, stabilność funkcjonowania i rozwoju systemu finansowego, zwiększanie jego ochrony, regulacje i kontrola rynku walutowego, gromadzenie rezerw finansowych, utrzymanie stabilności finansowej i zrównoważenia systemu budżetowego, doskonalenie relacji międzybudżetowych, pokonanie odpływu kapitału i wykwalifikowanych specjalistów, wzrost poziomu oszczędności wewnętrznych oraz ich transformacja w inwestycje, obniżenie inflacji. Ponadto niezbędne są aktywne działania w zakresie walki z korupcją, szarą strefą i przestępczością, a także w zakresie ochrony państwowej rosyjskich producentów prowadzących działalność w sferze bezpieczeństwa militarnego, żywnościowego, informacyjnego i energetycznego.

59. Podstawowe wysiłki mające na celu zapewnienia bezpieczeństwa gospodarczego są skierowane na usuwanie braku równowagi w gospodarce, w rozwoju terytorialnym, rozwoju rynku pracy, infrastruktury transportowej, informacyjnej, społecznej i edukacyjnej, na kształtowanie nowej geografii wzrostu gospodarczego, nowych gałęzi gospodarki, ośrodków przemysłowych, naukowych i edukacyjnych, aktywizację podstawowych i stosowanych badań naukowych, podwyższenie jakości wykształcenia ogólnego, zawodowego i wyższego, doskonalenie narodowych instytucji finansowych i inwestycyjnych oraz stymulowanie migracji produkcji z innych krajów do Rosji.

60. Jednym z głównych kierunków zapewnienia bezpieczeństwa narodowego w sferze gospodarki w długofalowej perspektywie jest podniesienie poziomu bezpieczeństwa energetycznego obejmującego zapewnienie stabilnego popytu wewnętrznego na nośniki energii o standardowej jakości, wzrost efektywności energetycznej oraz oszczędności energii, wzrost konkurencyjności krajowych przedsiębiorstw energetycznych i producentów zasobów energetycznych, zapobieganie deficytowi zasobów paliwowo-energetycznych, tworzenie strategicznych zapasów paliwa, mocy rezerwowych, produkcja części zapasowych oraz stabilne funkcjonowanie systemów zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną.

61. Niezbędnymi warunkami zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego są: podwyższenie skuteczności państwowego zarządzania kompleksem paliwowo-energetycznym, niezawodność i bezawaryjność dostaw zasobów energetycznych odbiorcom, zapewnienie suwerenności technologicznej kraju na światowym rynku energetycznym, wdrożenie perspektywicznych technologii oszczędzania energii i technologii zwiększających efektywność energetyczną, podwyższenie stopnia przetworzenia zasobów energetycznych, niedopuszczanie do dyskryminacji rosyjskich dostawców nośników energii na rynkach zagranicznych oraz rosyjskich przedsiębiorstw wydobywczych przy zagospodarowywaniu złóż węglowodorów za granicami Federacji Rosyjskiej, zapobieganie podejmowanym przez szereg innych krajów próbom regulowania rynków zasobów energetycznych w oparciu o cele polityczne, a nie gospodarcze, opracowywanie przyszłościowych technologii oszczędzania energii i międzynarodowa wymiana tych technologii.

62. By zapobiec zagrożeniom bezpieczeństwa gospodarczego, organy władzy państwowej i organy samorządowe, przy współpracy z instytucjami społeczeństwa obywatelskiego, realizują politykę państwową w sferze socjalno-gospodarczej, która przewiduje:

zapewnienie stabilności sytuacji makroekonomicznej, stymulowanie tempa wzrostu gospodarki przekraczającego analogiczne wskaźniki w krajach rozwiniętych, wsparcie dla realnego sektora gospodarki;

poprawę skuteczności i jakości państwowego zarządzania gospodarką, redukcję kosztów i nieefektywnych wydatków budżetowych, walkę z niezgodnym z przeznaczeniem wykorzystywaniem środków państwowych, ich defraudacją oraz korupcją, poprawę skuteczności zarządzania należącymi do państwa aktywami;

wzmocnienie systemu finansowego, zapewnienie jego suwerenności, stabilności kursu walutowego rubla, optymalizację regulowania rynku walutowego i kontroli, obniżenie inflacji, rozwój narodowej infrastruktury rynków finansowych, obniżenie bankowych stóp procentowych, wzrost poziomu bezpośrednich inwestycji, dostępności kredytowania długoterminowego, pozyskanie oszczędności wewnętrznych, zapobieganie uchylaniu się od płacenia podatków z wykorzystaniem rajów podatkowych, powrót kapitału rosyjskiego i ograniczenie jego wywozu za granicę;

zapewnienie równowagi systemu budżetowego i doskonalenie relacji międzybudżetowych w Federacji Rosyjskiej;

zwiększanie atrakcyjności jurysdykcji rosyjskiej, doskonalenie warunków dla działalności przedsiębiorców, rozwój konkurencji, opracowywanie nowych podejść do działalności organów kontroli państwowej (nadzoru), zapewnienie stabilności systemu podatkowego i prawnego, gwarantowaną ochronę prawa własności prywatnej i wykonywania umów;

racjonalne zastępowanie importu produkcją krajową, obniżenie krytycznej zależności od zagranicznych technologii i produkcji przemysłowej, przyspieszony rozwój kompleksu rolno-przemysłowego i przemysłu farmaceutycznego;

rozwój nowych gałęzi wysokich technologii, wzmocnienie pozycji w sferze badania kosmosu, energetyki jądrowej, powrót na wiodące pozycje w tradycyjnych gałęziach przemysłu (przemysł maszynowy, budowa samolotów i przyrządów), odbudowę przemysłu elektronicznego i lekkiego, budowy statków i obrabiarek, a także systemu statystycznej oceny poziomu technologicznego gałęzi gospodarki;

rozwój kompleksu przemysłowo-obronnego kraju będącego siłą napędową modernizacji produkcji przemysłowej, odnowienie zaplecza produkcyjnego podmiotów kompleksu przemysłowo-obronnego na nowych podstawach technologicznych, doskonalenie ich potencjału kadrowego i produkcję pożądanych towarów konsumpcyjnych;

tworzenie strategicznych rezerw zasobów mineralnych i surowcowych wystarczających w celu gwarantowanego zaspokojenia potrzeb mobilizacyjnych Federacji Rosyjskiej i potrzeb gospodarki kraju w perspektywie długoterminowej;

kształtowanie jednolitej przestrzeni transportowej na bazie zrównoważonego wyprzedzającego rozwoju wydajnej infrastruktury transportowej i wzrostu poziomu połączeń transportowych Federacji Rosyjskiej, tworzenie korytarzy transportowych i multimodalnych węzłów transportowo-logistycznych, podwyższanie poziomu i poprawę jakości budownictwa drogowego;

rozszerzenie korzystania z narzędzi partnerstwa publiczno-prywatnego w celu rozwiązywania strategicznych zadań z zakresu rozwoju gospodarki, zakończenia kształtowania podstawowej infrastruktury transportowej, energetycznej, informacyjnej i militarnej, szczególnie w Arktyce, w Syberii Wschodniej i na Dalekim Wschodzie, rozwoju Północnej Drogi Morskiej, Magistrali Bajkalsko-Amurskiej i Kolei Transsyberyjskiej;

stymulowanie rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw w sferze produkcyjnej poprzez redukcję kosztów związanych z rozpoczęciem działalności gospodarczej, wsparcie tych przedsiębiorstw na etapie rozwoju działalności w drodze zmniejszenia obciążenia podatkowego, tworzenie inkubatorów biznesowych, parków przemysłowych i technologicznych, kształtowanie popytu na produkty małych i średnich przedsiębiorstw, poszerzenie dostępu do zamówień przedsiębiorstw państwowych, udziału w realizacji dużych projektów;

redukcję nieoficjalnego zatrudnienia i legalizację stosunków pracy, podwyższenie inwestycji w rozwój kapitału ludzkiego;

zapewnienie równowagi interesów rdzennej ludności i migrantów zarobkowych, w tym cudzoziemców, z uwzględnieniem różnic etnicznych, językowych, kulturowych i wyznaniowych, doskonalenie systemu ewidencji migracyjnej, uzasadnione rozmieszczenie terytorialne migrantów zarobkowych w oparciu o zapotrzebowanie regionów na siłę roboczą;

rozwój międzynarodowych kontaktów biznesowych, pozyskiwanie zagranicznych inwestycji i technologii, realizację wspólnych projektów, rozszerzenie rynków zbytu dla rosyjskich produktów, przeciwdziałanie podejmowanym przez inne państwa próbom regulowania światowych rynków w oparciu o ich cele polityczne i gospodarcze.

63. Wzmacnianiu bezpieczeństwa gospodarczego sprzyja doskonalenie administracji państwowej na podstawie dokumentów planowania strategicznego Federacji Rosyjskiej, podmiotów i makroregionów Federacji Rosyjskiej.

64. Stabilny stan bezpieczeństwa narodowego na szczeblu regionalnym zostaje zapewniony poprzez zrównoważony, kompleksowy i systemowy rozwój podmiotów Federacji Rosyjskiej oraz rozszerzenie i wzmocnienie łączących je więzi gospodarczych.

65. Jednym z głównych kierunków zapewnienia bezpieczeństwa narodowego na szczeblu regionalnym (w perspektywie średnioterminowej) jest stworzenie mechanizmu redukcji poziomu zróżnicowania międzyregionalnego w rozwoju społeczno-gospodarczym podmiotów Federacji Rosyjskiej w drodze zrównoważonego rozwoju terytorialnego kraju, likwidacji ograniczeń infrastrukturalnych, wprowadzenia mechanizmu koordynacji lokalizacji infrastruktury transportowej, inżynieryjnej i społecznej na wszystkich szczeblach, doskonalenia systemu planowania strategicznego i terytorialnego, zapewnienia koordynacji rozwoju terytorialnego i branżowego, doskonalenia narodowego systemu rozmieszczenia ludności i systemu rozlokowania sił wytwórczych na terytorium Federacji Rosyjskiej.

66. W perspektywie długoterminowej należałoby usunąć zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego związane z dysproporcją w rozwoju regionów Rosji w drodze stymulowania samodzielnego rozwoju gospodarczego i współpracy podmiotów Federacji Rosyjskiej, zwiększenia aktywności inwestycyjnej i przedsiębiorczej, poprawy zabezpieczenia budżetowego, doskonalenia relacji międzybudżetowych oraz poszerzenia liczby ośrodków wzrostu gospodarczego, w tym terytoriów wyprzedzającego rozwoju społeczno-gospodarczego.

 

Nauka, technika i edukacja

 

67. Strategicznymi celami zapewnienia bezpieczeństwa narodowego w dziedzinie nauki, techniki i edukacji, są:

rozwój systemu organizacji naukowych, projektowych i naukowo-technicznych zdolnego do zapewnienia modernizacji gospodarki narodowej, realizacji przewagi konkurencyjnej Federacji Rosyjskiej, obrony kraju oraz bezpieczeństwa państwowego i społecznego, a także przygotowanie prac wstępnych w dziedzinie nauki i techniki z realizacją w dalszej perspektywie;

wzrost ruchliwości społecznej, jakości wykształcenia ogólnego, zawodowego i wyższego, jego dostępności dla wszystkich kategorii obywateli, a także rozwój podstawowych badań naukowych.

68. Do czynników wywierających negatywny wpływ na bezpieczeństwo narodowe w sferze nauki, techniki i wykształcenia należą zacofanie w rozwoju wysokich technologii, zależność od importu urządzeń naukowych i doświadczalnych, przyrządów i części elektronicznych, środków programowych i aparatów techniki komputerowej, materiałów strategicznych, nielegalne przekazywanie za granicę konkurencyjnych technologii krajowych, nieuzasadnione jednostronne sankcje wobec rosyjskich organizacji naukowych i edukacyjnych, niewystarczający rozwój bazy aktów prawnych, nieskuteczny system stymulowania działalności w sferze nauki, innowacji i technologii przemysłowych, spadek prestiżu zawodu wykładowcy i inżyniera, poziomu zabezpieczenia socjalnego inżynierów i techników, profesorów i wykładowców oraz naukowców i pedagogów, a także pogorszenie jakości wykształcenia ogólnego, średniego zawodowego i wyższego.

69. Jednym z głównych kierunków zapewnienia bezpieczeństwa narodowego w dziedzinie nauki, technologii i wykształcenia jest podwyższenie poziomu bezpieczeństwa technologicznego, m. in. w sferze informacyjnej. W tym celu doskonalona jest państwowa polityka innowacyjna i przemysłowa, federalny system kontraktowy i system zamówień publicznych na przygotowanie wysoko wykwalifikowanych ekspertów i pracowników, priorytetowo rozwijane są nauki podstawowe i stosowane, edukacja, partnerstwo publiczno-prywatne w dziedzinie nauki i technologii, tworzone są warunki dla integracji nauki, edukacji i przemysłu, a także przeprowadzane są systemowe badania w interesie rozwiązywania strategicznych zadań z zakresu bezpieczeństwa militarnego, państwowego i społecznego oraz stabilnego rozwoju kraju.

70. W celu rozwiązania zadań z zakresu bezpieczeństwa narodowego w dziedzinie nauki, technologii i edukacji, niezbędne są:

kompleksowy rozwój potencjału naukowego, odbudowa pełnego cyklu naukowo-produkcyjnego, począwszy od podstawowych badań naukowych, skończywszy na wprowadzeniu osiągnięć nauki stosowanej do produkcji zgodnie z priorytetami społeczno-gospodarczego, naukowego i naukowo-technologicznego rozwoju Federacji Rosyjskiej;

rozwój narodowego systemu innowacji, stymulowanie i wspieranie rozwoju rynku innowacji, produkcji naukochłonnej, w tym produkcji naukochłonnej z wysoką wartością dodaną;

kształtowanie systemu podstawowych i stosowanych badań naukowych oraz jego wspieranie przez państwo w interesie organizacyjno-naukowego zapewnienia realizacji strategicznych priorytetów narodowych;

rozwój przyszłościowych wysokich technologii (inżynieria genetyczna, robotyka, technologie biologiczne, informacyjne, komunikacyjne oraz kognitywne, nanotechnologie, przyrodopodobne technologie konwergentne);

rozwój współdziałania organizacji edukacyjnych i ośrodków naukowo-badawczych z przedsiębiorstwami przemysłowymi, rozszerzenie praktyki współfinansowania przez państwo i podmioty gospodarcze długoterminowych podstawowych badań naukowych i programów z długim czasem realizacji;

poprawa jakości przygotowania pracowników naukowych, inżynierów, specjalistów technicznych zdolnych do rozwiązywania zadań z zakresu modernizacji gospodarki rosyjskiej na bazie innowacji technologicznych, do zapewnienia rozwoju nauki i edukacji, opracowywania konkurencyjnych technologii i wzorców produktów naukochłonnych oraz do organizacji produkcji opartej na wiedzy;

rozwój systemu średniego wykształcenia zawodowego w celu przygotowania wykwalifikowanych pracowników zgodnie z najlepszymi standardami światowymi i przodującymi technologiami.

stworzenie warunków sprzyjających prowadzeniu działalności naukowej;

zapewnienie wiodącej pozycji Rosji w dziedzinie podstawowego wykształcenia matematycznego, fizyki, chemii, biologii, nauk technicznych, humanistycznych i społecznych;

rozwój badań interdyscyplinarnych;

zwiększenie roli szkoły w wychowaniu młodzieży na odpowiedzialnych obywateli Rosji w oparciu o tradycyjne rosyjskie wartości moralno-duchowe i kulturowo-historyczne, a także w kontekście profilaktyki ekstremizmu i radykalnych ideologii;

poprawa jakości nauczania języka rosyjskiego, literatury, historii ojczystej, podstaw świeckiej etyki, tradycyjnych religii;

rozwój systemu wsparcia utalentowanych dzieci, pozaszkolnej edukacji dodatkowej, dziecięcej twórczości technicznej i artystycznej, rozwiązanie problemu przepełnienia placówek kształcenia ogólnego;

aktywny rozwój powiązań międzynarodowych w dziedzinie nauki i edukacji, zwiększanie eksportu wysokiej jakości usług edukacyjnych, przede wszystkim do państw członkowskich Wspólnoty Niepodległych Państw, zwiększenie atrakcyjności edukacji w języku rosyjskim na światowym rynku usług edukacyjnych.

 

Ochrona zdrowia

 

71. Rozwój ochrony zdrowia i poprawa zdrowia ludności Federacji Rosyjskiej są jednym z najważniejszych kierunków zapewnienia bezpieczeństwa narodowego. W celu jego realizacji prowadzona jest długoterminowa polityka w sferze ochrony zdrowia obywateli. Do strategicznych celów tej polityki należą:

wzrost średniej długości życia, obniżenie poziomu niepełnosprawności i umieralności ludności, wzrost liczby ludności;

zwiększenie dostępu i jakości pomocy medycznej;

doskonalenie pionowego systemu kontroli jakości, skuteczności i bezpieczeństwa lekarstw;

przestrzeganie praw obywateli w sferze ochrony zdrowia i zapewnienie związanych z tymi prawami gwarancji państwowych.

72. Do zagrożeń dla bezpieczeństwa narodowego w sferze ochrony zdrowia obywateli należą powstające epidemie i pandemie, masowe rozprzestrzenianie się takich schorzeń, jak choroby onkologiczne, sercowo-naczyniowe, endokrynologiczne, infekcje HIV, gruźlica, narkomania i alkoholizm, zwiększenie liczby urazów i zatruć, dostępność nielegalnych środków psychoaktywnych i psychotropowych.

73. Czynnikami wywierającymi negatywny wpływ na bezpieczeństwo w sferze ochrony zdrowia obywateli są niedociągnięcia w realizacji polityki państwowej w sferze ochrony zdrowia obywateli w zakresie zapewnienia dostępności pomocy medycznej i gwarantowanego udzielania tej pomocy ludności, niedoskonały system ubezpieczeń zdrowotnych, niewystarczające finansowanie systemu pomocy medycznej opartej na wysokich technologiach i niski poziom kwalifikacji pracowników medycznych, a także niekompletna baza aktów prawnych w powyższej sferze.

74. Cele polityki państwowej w sferze ochrony zdrowia obywateli polegają na profilaktyce chorób, zapobieganiu wzrostowi liczby schorzeń stanowiących zagrożenie dla otoczenia, zwiększaniu dostępności pomocy medycznej dla ludności, zwiększaniu skuteczności i jakości usług medycznych, obniżaniu poziomu inwalidztwa oraz opracowaniu i wdrażaniu nowych technologii medycznych i lekarstw. W celu realizacji polityki państwowej w tej sferze konieczne jest opracowanie długofalowej strategii rozwoju systemu ochrony zdrowia obywateli, doskonalenie podstaw organizacyjnych ochrony zdrowia i zarządzania nimi, uściślenie uprawnień i odpowiedzialności w sferze ochrony zdrowia obywateli federalnych organów władzy państwowej, organów władzy państwowej podmiotów Federacji Rosyjskiej i organów samorządowych, określenie trybu współdziałania organów zarządzania ochroną zdrowia, a także utworzenie narodowych naukowo-praktycznych ośrodków medycznych w celu profilaktyki i leczenia chorób społecznych.

75. W celu zapobiegania zagrożeniom w sferze ochrony zdrowia obywateli organy władzy państwowej i organy samorządowe przy współpracy z instytucjami społeczeństwa obywatelskiego zapewniają:

wykonywanie gwarancji państwowych bezpłatnej pomocy medycznej dla obywateli, zwiększenie stabilności finansowej systemu obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego i zakończenie procesu przechodzenia tego systemu na zasady ubezpieczeniowe;

zwiększenie skuteczności regulacji prawnych w sferze licencjonowania usług medycznych, kontrola jakości pracy podmiotów świadczących usługi medyczne, wdrażanie jednolitych kryteriów oceny pracy placówek leczniczo-profilaktycznych na szczeblu podmiotów Federacji Rosyjskiej i jednostek samorządowych;

rozwój medycyny profilaktycznej i pierwszej pomocy medyczno-sanitarnej, wdrażanie nowych form organizacyjnych świadczenia pomocy medycznej, między innymi na obszarach wiejskich i trudno dostępnych;

zwiększenie skuteczności świadczenia specjalistycznej pomocy medycznej (w tym w oparciu o wysokie technologie), pomocy medycznej w nagłych przypadkach, również specjalistycznej, doskonalenie organizacji ewakuacji medycznej;

rozwój służby ochrony macierzyństwa i dzieci;

rozwój paliatywnej opieki medycznej, w tym opieki dla dzieci;

rozwój i wdrażanie innowacyjnych metod diagnostyki, profilaktyki i leczenia, a także opracowywanie podstaw medycyny spersonalizowanej;

przyspieszony rozwój podstawowych i stosowanych badań naukowych w interesach ochrony zdrowia, a także wdrażanie ich rezultatów;

wdrażanie współczesnych technologii informacyjnych i komunikacyjnych;

tworzenie warunków dla rozwoju branży farmaceutycznej, dla pokonania jej zależności surowcowej i technologicznej od dostawców z zagranicy, a także dostępność skutecznych i bezpiecznych lekarstw wysokiej jakości;

rozwój systemu monitoringu sytuacji biologicznej na terenie Federacji Rosyjskiej;

rozwój rehabilitacji medycznej ludności i doskonalenie systemu leczenia sanatoryjno-uzdrowiskowego; w tym leczenia dzieci;

przygotowanie wystarczającej liczby specjalistów w sferze ochrony zdrowia obywateli, zwiększenie jakości tego przygotowania, a także stworzenie systemu nieprzerwanej edukacji medycznej;

odradzanie się tradycji miłosierdzia;

szerokie wdrażanie narzędzi partnerstwa publiczno-prywatnego w sferze ochrony zdrowia obywateli;

zwiększenie konkurencyjności rosyjskiej ochrony zdrowia na rynku światowym.

 

Kultura

 

76. Do strategicznych celów zapewnienia bezpieczeństwa narodowego w sferze kultury należą:

utrzymanie i pomnażanie tradycyjnych rosyjskich wartości moralno-duchowych w charakterze podstawy społeczeństwa rosyjskiego, wychowywanie dzieci i młodzieży w duchu obywatelskości;

utrzymanie i rozwój ogólnorosyjskiej tożsamości narodów Federacji Rosyjskiej, jednolitej przestrzeni kulturowej kraju;

zwiększenie roli Rosji w światowej przestrzeni humanistycznej i kulturowej.

77. Podstawą ogólnorosyjskiej tożsamości narodów Federacji Rosyjskiej jest ukształtowany historycznie system wspólnych wartości moralno-duchowych i kulturowo-historycznych, a także samoistne kultury wieloetnicznego narodu Federacji Rosyjskiej będące integralną częścią kultury rosyjskiej.

78. Do tradycyjnych rosyjskich wartości moralno-duchowych należą priorytet duchowości nad materializmem, ochrona życia ludzkiego, praw i wolności człowieka, rodzina, twórcza praca, służba Ojczyźnie, normy moralne i etyczne, humanitaryzm, miłosierdzie, sprawiedliwość, wzajemna pomoc, kolektywność, historyczna wspólnota narodów Rosji, dziedzictwo historii naszej Ojczyzny.

79. Do zagrożeń bezpieczeństwa narodowego w sferze kultury należą rozmywanie się tradycyjnych rosyjskich wartości moralno-duchowych, osłabienie jedności wieloetnicznego narodu Federacji Rosyjskiej w drodze zewnętrznej ekspansji kulturowej i informacyjnej (łącznie z rozpowszechnianiem niskiej jakości produktów kultury masowej), propagandy permisywizmu i przemocy, nietolerancji rasowej, narodowej i religijnej, a także osłabienie roli języka rosyjskiego na świecie, jakości jego nauczania w Rosji i za granicą, próby fałszowania historii rosyjskiej i powszechnej oraz bezprawne zamachy na dobra kultury.

80. Osiągnięciu celów strategicznych w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa narodowego w sferze kultury służą polityka kulturalna i narodowościowa państwa skierowane na wzmacnianie i pomnażanie tradycyjnych rosyjskich wartości moralno-duchowych, zapewnienie tolerancji narodowej, religijnej i rasowej, kształtowanie wzajemnego szacunku wobec narodów Federacji Rosyjskiej, a także rozwój międzynarodowych i międzyregionalnych więzi kulturowych. Poprawia się koordynacja działalności zainteresowanych organów federalnych władzy wykonawczej i Rosyjskiej Akademii Nauk w zakresie realizacji państwowej polityki kulturowej.

81. Szczególne znaczenie dla wzmocnienia bezpieczeństwa narodowego w sferze kultury ma polityka państwowa skierowana na wdrożenie funkcji języka rosyjskiego jako języka państwowego Federacji Rosyjskiej, środka służącego zapewnieniu integralności państwowej kraju i środka komunikacji między narodami Federacji Rosyjskiej, podstawy dla rozwoju procesów integracyjnych na przestrzeni postradzieckiej oraz środka zaspokojenia potrzeb językowych i kulturowych rodaków za granicą. Rosja realizuje programy wsparcia nauki języka rosyjskiego i kultury rosyjskiej w państwach członkowskich Wspólnoty Niepodległych Państw w celu przyspieszenia procesów integracji euroazjatyckiej.

82. Wzmocnieniu bezpieczeństwa narodowego w sferze kultury sprzyjają:

uznanie priorytetowej roli kultury w utrzymaniu i pomnażaniu tradycyjnych rosyjskich wartości moralno-duchowych i kulturowych, a także we wzmocnieniu jedności wielonarodowego społeczeństwa Federacji Rosyjskiej;

zapewnienie suwerenności kulturowej Federacji Rosyjskiej poprzez podejmowanie działań mających na celu ochronę społeczeństwa rosyjskiego przed zewnętrzną ekspansją ideologii i wartości oraz destrukcyjnym wpływem informacyjno-psychologicznym, sprawowanie kontroli w sferze informacyjnej i zapobieganie rozprzestrzenianiu się produktów o treściach ekstremistycznych, propagandy przemocy, nietolerancji rasowej, religijnej i narodowej;

stworzenie systemu wychowania moralno-duchowego oraz patriotycznego obywateli, wdrażanie zasad rozwoju moralno-duchowego do systemu edukacji, do polityki młodzieżowej i narodowej, poszerzanie działalności kulturowo-oświatowej;

poprawa zaplecza materialno-technicznego ośrodków kultury, tworzenie warunków dla organizacji czasu wolnego, stymulowania twórczego rozwoju i wykształcenia artystycznego obywateli;

rozwój wewnętrznej turystyki kulturowo-poznawczej;

opracowywanie zamówień państwowych na tworzenie utworów kinematograficznych i drukowanych, programów radia i telewizji oraz zasobów internetowych;

wzmocnienie kontroli państwa nad stanem obiektów dziedzictwa kulturowego (zabytków historii i kultury), zaostrzenie odpowiedzialności za naruszenie wymagań związanych z ich utrzymaniem, korzystaniem i ochroną państwową;

doskonalenie systemów przygotowania specjalistów w sferze historii i kultury, a także ich zabezpieczenia socjalnego;

rozwój wspólnego środowiska humanistycznego i informacyjno-telekomunikacyjnego na terytoriach państw członkowskich Wspólnoty Niepodległych Państw i w regionach ościennych;

korzystanie z potencjału kulturowego Rosji w interesach wielostronnej współpracy międzynarodowej.

 

Ekologia ekosystemów i racjonalna gospodarka zasobami naturalnymi

 

83. Do strategicznych celów zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego i racjonalnej gospodarki zasobami naturalnymi należą:

zachowanie i odbudowa ekosystemów, zapewnienie jakości środowiska niezbędnego dla życia ludzkiego i zrównoważonego rozwoju gospodarki;

likwidacja szkód ekologicznych wyrządzonych przez działalność gospodarczą w warunkach wzrastającej aktywności gospodarczej i globalnych zmian klimatycznych.

84. Na stan bezpieczeństwa ekologicznego negatywny wpływ wywiera wyczerpanie zapasów zasobów mineralno-surowcowych, wodnych i biologicznych, w tym w wyniku nieskutecznego i „rabunkowego” korzystania z zasobów naturalnych, przewaga w gospodarce gałęzi wydobywczych i surowcochłonnych, duży udział szarej strefy w zakresie korzystania z zasobów naturalnych, istnienie niepomyślnych ekologicznie terenów cechujących się wysokim stopniem zanieczyszczenia i degradacji kompleksów naturalnych. Problemy w sferze ekologii ulegają zaostrzeniu w związku z obecnością znacznej liczby zakładów stanowiących zagrożenie dla ekologii, brakiem mocy w zakresie oczyszczania wprowadzanych do atmosfery gazów, ścieków przemysłowych i komunalnych, w zakresie obróbki, unieszkodliwiania, utylizacji, rozmieszczania i przetwarzania stałych odpadów produkcyjnych i konsumpcyjnych, a także w związku z zanieczyszczeniem środowiska wywołanym transgranicznym przemieszczaniem się substancji toksycznych, czynników wywołujących choroby zakaźne i substancji radioaktywnych z terenów innych państw. Wzmożonemu działaniu tych czynników sprzyja niewystarczająca skuteczność kontroli państwowej nad stanem środowiska i przestrzeganiem przepisów z zakresu ochrony środowiska przez podmioty gospodarcze, a także niski poziom wykształcenia ekologicznego i kultury ekologicznej ludności.

85. Strategiczne cele bezpieczeństwa ekologicznego i racjonalnej gospodarki zasobami naturalnymi osiągane są poprzez kształtowanie i realizację długoterminowej polityki państwowej mającej na celu ochronę i odtwarzanie potencjału przyrodniczo-ekologicznego Federacji Rosyjskiej oraz podwyższanie poziomu wykształcenia ekologicznego i kultury ekologicznej obywateli.

86. By zapobiegać zagrożeniom w sferze bezpieczeństwa ekologicznego i zapewnić racjonalną gospodarkę zasobami naturalnymi, organy władzy państwowej i organy samorządowe przy współpracy z instytucjami społeczeństwa obywatelskiego podejmują działania mające na celu:

stymulowanie wdrażania innowacyjnych technologii i rozwoju bezpiecznej ekologicznie produkcji;

rozwój przemysłu utylizacji i powtórnego wykorzystania odpadów produkcyjnych i konsumpcyjnych;

tworzenie spełniających aktualne standardy ekologiczne poligonów do rozmieszczania, utylizacji i przetwarzania stałych odpadów produkcyjnych i konsumpcyjnych;

budowę i modernizację oczyszczalni, a także wdrażanie technologii mających na celu redukcję emisji substancji szkodliwych i ścieków;

zwiększenie potencjału technicznego i wyposażenia sił biorących udział w działaniach mających na celu zapobieganie negatywnym skutkom ekologicznym katastrof cywilizacyjnych i innych sytuacji nadzwyczajnych oraz likwidacji tych skutków;

likwidację szkodliwych skutków oddziaływań antropogenicznych na środowisko oraz rekultywację terenów i akwenów wodnych zanieczyszczonych w wyniku takiego oddziaływania, w tym w wyniku działalności militarnej;

minimalizację szkód wyrządzonych środowisku w wyniku poszukiwania i wydobywania bogactw naturalnych oraz rekultywację naruszonych gleb;

rozwój systemu państwowej kontroli ekologicznej i nadzoru, państwowego monitoringu środowiska, świata fauny i flory, zasobów ziemskich, sprawowanie kontroli nad niebezpiecznymi odpadami promieniotwórczymi, chemicznymi i biologicznymi, zapewnienie przestrzegania standardów sanitarno-epidemiologicznych i sanitarno-higienicznych względem wody pitnej, powietrza atmosferycznego i gleb;

zaostrzenie wymagań standardów ekologicznych i utworzenie systemu funduszy ekologicznych;

rozwój systemu szczególnie chronionych terenów przyrodniczych, w tym terenów morskich, ochrona rzadkich i wymierających gatunków roślin i zwierząt, unikalnych krajobrazów przyrodniczych i ekosystemów;

rozwój współpracy międzynarodowej w sferze ochrony środowiska, w tym w celach obniżenia ryzyka ekologicznego na terenach przygranicznych Federacji Rosyjskiej.

 

Stabilność strategiczna i równoprawne partnerstwo strategiczne

 

87. Ochronie interesów narodowych sprzyja aktywna polityka zagraniczna Federacji Rosyjskiej skierowana na tworzenie stabilnego i statecznego systemu stosunków międzynarodowych w oparciu o prawo międzynarodowe oraz o zasady równoprawności, wzajemnego szacunku, nieingerowania w sprawy wewnętrzne państw, wzajemnie korzystnej współpracy oraz politycznego uregulowania globalnych i regionalnych sytuacji kryzysowych. Centralny element takiego systemu stosunków międzynarodowych Rosja upatruje w Organizacji Narodów Zjednoczonych i Radzie Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych.

88. Federacja Rosyjska rozwija współpracę z partnerami w ramach BRICS (Brazylia, Rosja, Indie, Chiny, RPA), RIC (Rosja, Indie, Chiny), Szanghajskiej Organizacji Współpracy, forum „Azjatycko-Pacyficzna Współpraca Gospodarcza”, „G20” i innych instytucji międzynarodowych.

89. Rozwój stosunków w ramach współpracy dwustronnej i wielostronnej z państwami członkowskimi Wspólnoty Niepodległych Państw, Republiką Abchazji i Republiką Osetii Południowej jest dla Federacji Rosyjskiej jednym z kluczowych kierunków polityki zagranicznej. Rosja rozwija potencjał integracji regionalnej i subregionalnej oraz koordynacji na przestrzeni państw członkowskich Wspólnoty Niepodległych Państw w ramach samej Wspólnoty, a także Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym, Euroazjatyckiej Wspólnoty Gospodarczej i państwa członkowskiego, wywierających stabilizacyjny wpływ na ogólną sytuację w regionach graniczących z państwami członkowskimi Wspólnoty Niepodległych Państw, Republiki Abchazji i Republiki Osetii Południowej.

90. Federacja Rosyjska opowiada się za rozwojem Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym i przekształceniem jej w uniwersalną organizację międzynarodową zdolną do przeciwdziałania wyzwaniom regionalnym i zagrożeniom o charakterze militarno-politycznym oraz militarno-strategicznym (łącznie z terroryzmem międzynarodowym i ekstremizmem, nielegalnym obrotem narkotykami i środkami psychotropowymi, nielegalną migracją), a także zagrożeniom w sferze informacyjnej.

91. Utworzenie Euroazjatyckiej Wspólnoty Gospodarczej otworzyło nowy etap na drodze do integracji przestrzeni euroazjatyckiej. Federacja Rosyjska wszelkimi środkami przyczynia się do wzmacniania Wspólnoty w celu dalszej integracji, stabilnego rozwoju, wszechstronnej modernizacji, kooperacji i zwiększania konkurencyjności gospodarek państw członkowskich Wspólnoty w ramach gospodarki światowej, a także w celach podwyższenia poziomu życia ich ludności, zapewnienia swobodnego przepływu towarów, usług, kapitału i siły roboczej oraz realizacji wspólnych projektów infrastrukturalnych i inwestycyjnych.

92. Federacja Rosyjska przywiązuje dużą wagę do wzmacniania potencjału gospodarczego i politycznego Szanghajskiej Organizacji Współpracy, stymulowania w ramach tej organizacji działań praktycznych sprzyjających umocnieniu wzajemnego zaufania i partnerstwa w Azji Środkowej, a także rozwoju współdziałania z państwami członkowskimi, obserwatorami i partnerami Organizacji, w tym w formie dialogu i dwustronnej współpracy. Szczególne znaczenie ma praca z krajami wyrażającymi chęć wstąpienia do Organizacji w charakterze jej pełnoprawnych członków.

93. Federacja Rosyjska rozwija stosunki wszechstronnego partnerstwa i współpracy strategicznej z Chińską Republiką Ludową, uznając je za kluczowy czynnik utrzymania stabilności globalnej i regionalnej.

94. Federacja Rosyjska przypisuje ważną rolę uprzywilejowanemu partnerstwu strategicznemu z Republiką Indii.

95. Federacja Rosyjska opowiada się za utworzeniem w regonie Azji i Pacyfiku solidnych mechanizmów zapewnienia regionalnej stabilności i bezpieczeństwa na podstawie pozablokowej, za zwiększeniem skuteczności współpracy politycznej i gospodarczej krajów tego regionu, za poszerzeniem współpracy w zakresie nauki, edukacji i kultury, w tym w ramach regionalnych struktur integracyjnych.

96. Federacja Rosyjska rozwija współpracę polityczną, handlowo-gospodarczą i wojskowo-techniczną w sferze bezpieczeństwa, a także kontakty humanistyczne i edukacyjne z państwami Ameryki Łacińskiej, Afryki i stowarzyszeniami religijnymi tych państw.

97. Federacja Rosyjska opowiada się za wzmocnieniem wzajemnie korzystnej współpracy z państwami europejskimi, Unią Europejską, harmonizacją procesów integracyjnych w Europie i na przestrzeni postradzieckiej oraz kształtowaniem w regionie euroatlantyckim otwartego systemu zbiorowego bezpieczeństwa na jasno określonych podstawach umownych i prawnych.

98. Federacja Rosyjska jest zainteresowana budowaniem pełnowartościowego partnerstwa ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki na podstawie zbieżnych interesów, w tym w sferze gospodarczej, oraz z uwzględnieniem kluczowego wpływu stosunków rosyjsko-amerykańskich na stan ogólnej sytuacji międzynarodowej. Jednymi z najważniejszych kierunków takiego partnerstwa pozostają: doskonalenie przewidzianych w umowach międzynarodowych mechanizmów kontroli zbrojeń, wzmacnianie zaufania, rozwiązywanie kwestii związanych z nierozprzestrzenianiem broni masowego rażenia, poszerzaniem współpracy w sferze walki z terroryzmem oraz uregulowaniem konfliktów regionalnych.

99. Szczególne znaczenie ma rozwój równoprawnej i wzajemnie korzystnej współpracy międzynarodowej w Arktyce.

100. Sprzyjające warunki dla stabilnego rozwoju Federacji Rosyjskiej na długofalową perspektywę realizowane są w drodze zapewnienia stabilności strategicznej, między innymi poprzez stopniowe zbliżanie się w stronę świata wolnego od broni jądrowej przy równoczesnym wzmocnieniu powszechnego niezawodnego i równego bezpieczeństwa z uwzględnieniem wszystkich czynników mających wpływ na globalną stabilność strategiczną oraz na podstawie wspólnych i sprawiedliwych zasad prawa międzynarodowego.

101. W stosunkach ze społecznością międzynarodową Federacja Rosyjska opiera się na zasadach zachowania stabilności i przewidywalności w sferze strategicznych zbrojeń ofensywnych. Realizacji praktycznej tych stosunków sprzyjają przestrzeganie osiągniętych porozumień międzynarodowych w kwestiach likwidacji i ograniczenia strategicznych zbrojeń ofensywnych oraz opracowywanie w razie konieczności nowych porozumień w danej sferze.

102. Federacja Rosyjska pomaga w zaangażowaniu innych państw, przede wszystkich posiadających broń nuklearną, a także tych zainteresowanych wspólnymi działaniami w zakresie zapewnienia powszechnego bezpieczeństwa, w proces zapewnienia stabilności strategicznej.

103. Federacja Rosyjska występuje na arenie międzynarodowej z pozycji niezmienności kursu zorientowanego na udział, wspólnie z innymi państwami, we wzmacnianiu mechanizmów nierozpowszechniania broni jądrowej i innych rodzajów broni masowego rażenia, środków jej dostarczania oraz związanych z nimi towarów i technologii, niedopuszczania do stosowania siły militarnej wbrew Karcie Narodów Zjednoczonych, a także opowiada się za kontrolą zbrojeń i racjonalną wystarczalnością w budownictwie wojskowym.

104. W celu utrzymania stabilności strategicznej Federacja Rosyjska:

sprzyja utrzymywaniu stabilności systemu prawa międzynarodowego, niedopuszczeniu do jego fragmentaryzacji, osłabienia i wybiórczego stosowania, które prowadzą do niestabilności i konfliktów;

wykonuje obowiązujące w sferze ograniczenia i redukcji zbrojeń układy i porozumienia międzynarodowe, bierze udział w opracowywaniu i zawieraniu nowych umów pokrywających się z interesami międzynarodowymi;

jest gotowa do dalszego zgłębiania kwestii redukcji potencjałów jądrowych na bazie porozumień dwustronnych i w formatach wielostronnych, a także sprzyja tworzeniu odpowiednich warunków pozwalających na ograniczenie arsenałów nuklearnych bez szkody dla bezpieczeństwa międzynarodowego i stabilności strategicznej;

pomaga we wzmacnianiu stabilności regionalnej poprzez udział w procesach redukcji i ograniczenia zwykłych sił zbrojnych, a także opracowywania i stosowania środków budowy zaufania w sferze wojskowej;

uważa międzynarodową działalność pokojową za skuteczne narzędzie do regulowania konfliktów zbrojnych i bierze w niej udział, opowiada się za wzmocnieniem tej instytucji w ścisłej zgodności z zasadami Karty Narodów Zjednoczonych;

przyczynia się do kształtowania systemu międzynarodowego bezpieczeństwa informacyjnego;

bierze udział w przeprowadzanych pod egidą Organizacji Narodów Zjednoczonych i innych organizacji międzynarodowych przedsięwzięciach mających na celu likwidację katastrof naturalnych i cywilizacyjnych oraz innych sytuacji nadzwyczajnych, a także w udzielaniu pomocy humanitarnej dotkniętym nimi krajom.

105. W celu zapewnienia stabilności strategicznej i równoprawnego wielostronnego współdziałania na arenie międzynarodowej Federacja Rosyjska podejmuje wszelkie niezbędne wysiłki mające na celu utrzymanie na najmniej kosztownym poziomie potencjału powstrzymywania w sferze strategicznych zbrojeń ofensywnych.

106. Decydującym czynnikiem w stosunkach z NATO pozostaje nieakceptowalność dla Federacji Rosyjskiej wzrostu aktywności militarnej aliansu i przybliżania jego infrastruktury do granic rosyjskich, tworzenia systemu obrony przeciwrakietowej, usiłowania przekazania blokowi funkcji globalnych sprawowanych z naruszeniem norm prawa międzynarodowego.

107. Federacja Rosyjska jest gotowa do rozwijania równoprawnych stosunków z NATO w celu wzmocnienia powszechnego bezpieczeństwa w regionie euroatlantyckim. Wymiar oraz treść takich stosunków będą uzależnione od gotowości aliansu do uwzględnienia uzasadnionych interesów Federacji Rosyjskiej w planowaniu militarno-politycznym oraz szanowania norm prawa międzynarodowego.

 

V. Podstawy organizacyjne, prawne i informatyczne realizacji niniejszej Strategii

 

108. Polityka państwowa Federacji Rosyjskiej w sferze zapewnienia bezpieczeństwa narodowego realizowana jest poprzez skoordynowane działania wszystkich elementów systemu jej zapewnienia pod kierownictwem Prezydenta Federacji Rosyjskiej i z uwzględnieniem koordynacyjnej roli Rady Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej.

109. Niniejsza Strategia realizowana jest na zasadach planowych w drodze konsolidacji wysiłków i zasobów organów władzy państwowej oraz organów samorządu terytorialnego, rozwoju ich współpracy z instytucjami społeczeństwa obywatelskiego, a także kompleksowego wykorzystania środków politycznych, organizacyjnych, społeczno-gospodarczych, prawnych, informacyjnych, wojskowych, specjalnych i innych, opracowanych w ramach planowania strategicznego w Federacji Rosyjskiej. Postanowienia niniejszej Strategii podlegają obowiązkowemu wykonaniu przez wszystkie organy władzy państwowej i samorządu terytorialnego i są postawą opracowywania i korekty dokumentów planowania strategicznego i programów w sferze zapewnienia bezpieczeństwa narodowego i rozwoju społeczno-gospodarczego Federacji Rosyjskiej, a także dokumentów dotyczących działalności organów władzy państwowej i samorządu terytorialnego. Działalność Centralnego Banku Federacji Rosyjskiej w charakterze uczestnika planowania strategicznego realizowana jest w celu ochrony interesów narodowych i realizacji strategicznych priorytetów narodowych.

110. Kontrola przebiegu realizacji niniejszej Strategii dokonywana jest w ramach monitoringu państwowego stanu bezpieczeństwa narodowego; jej wyniki przedstawiane są w corocznym raporcie Sekretarza Rady Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej o stanie bezpieczeństwa narodowego i działaniach w zakresie jego wzmocnienia, składanym Prezydentowi Federacji Rosyjskiej.

111. W celu realizacji niniejszej Strategii pod kierownictwem Prezydenta Federacji Rosyjskiej doskonalony jest system administracji państwowej, planowania strategicznego w sferze zapewnienia bezpieczeństwa narodowego i rozwoju społeczno-gospodarczego Federacji Rosyjskiej, opracowywane i realizowane są dokumenty dotyczące planowania strategicznego, a także podejmowane są działania mające na celu przygotowanie wykwalifikowanych specjalistów w sferze zapewnienia bezpieczeństwa narodowego i planowania strategicznego.

112. Podstawą informacyjną realizacji niniejszej Strategii jest federalny system informacyjny planowania strategicznego obejmujący zasoby informacyjne organów władzy państwowej i samorządu terytorialnego, systemu rozmieszczenia ośrodków sytuacyjnych i państwowych organizacji naukowych.

113. Podczas realizacji niniejszej Strategii szczególną uwagę przywiązuje się do zapewnienia bezpieczeństwa informacyjnego, z uwzględnieniem strategicznych priorytetów narodowych.

114. Wsparcie informacyjne i informacyjno-analityczne realizacji niniejszej Strategii oraz jej korekta przeprowadzana raz na sześć lat, z uwzględnieniem wyników monitoringu jej realizacji i zmian wywierających istotny wpływ na stan bezpieczeństwa narodowego, są realizowane przy koordynacji Rady Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej.

 

VI. Podstawowe wskaźniki stanu bezpieczeństwa narodowego

 

115. Podstawowymi wskaźnikami niezbędnymi w celu oceny stanu bezpieczeństwa narodowego są:

zadowolenie obywateli ze stopnia ochrony swoich praw i wolności konstytucyjnych, interesów prywatnych i majątkowych, w tym ochrony przed zamachami przestępczymi;

udział nowoczesnych modeli zbrojeń, urządzeń wojskowych i specjalistycznych w Siłach Zbrojnych Federacji Rosyjskiej, w innych wojskach, formacjach i organach wojskowych;

oczekiwana długość życia;

produkt krajowy brutto per capita;

współczynnik decylowy (stosunek dochodów 10 procent najbogatszych i 10 procent najbiedniejszych);

poziom inflacji;

poziom bezrobocia;

udział w produkcie krajowym brutto wydatków na rozwój nauki, technologii i edukacji;

udział w produkcie krajowym brutto wydatków na kulturę;

udział terytorium Federacji Rosyjskiej niezgodny z normami ekologicznymi.

116. Wykaz głównych wskaźników stanu bezpieczeństwa narodowego może podlegać uściśleniu na podstawie wyników jego monitoringu.

 

* * *

 

Realizacja niniejszej Strategii powinna sprzyjać rozwojowi gospodarki narodowej, poprawie jakości życia obywateli, wzmocnieniu stabilności politycznej w społeczeństwie, zapewnieniu obrony kraju, bezpieczeństwu państwowemu i społecznemu oraz zwiększeniu konkurencyjności i prestiżu międzynarodowego Federacji Rosyjskiej.