Яндекс.Метрика

Koncepcje polityki państwowej Federacji Rosyjskiej

Powrót

Koncepcja polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej (zatwierdzona przez Prezydenta Federacji Rosyjskiej Vladimira Putina 30 listopada 2016 r.)

I. Zapisy ogólne

1. Niniejsza Koncepcja to zbiór poglądów na podstawowe zasady, priorytetowe kierunki, cele i zadania polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej.

2. Podstawę prawną Koncepcji stanowią Konstytucja Federacji Rosyjskiej, ustawy federalne, powszechnie uznane zasady i normy prawa międzynarodowego, umowy międzynarodowe Federacji Rosyjskiej, Dekret Prezydenta Federacji Rosyjskiej z dnia 7 maja 2012 r. nr 605 „O środkach realizacji kursu polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej”, a także Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Federacji Rosyjskiej, Doktryna Wojskowa Federacji Rosyjskiej, akty prawne Federacji Rosyjskiej regulujące działalność organów federalnych władzy państwowej w sferze polityki zagranicznej i inne analogiczne akty prawne Federacji Rosyjskiej w tym zakresie.

3. W celu ochrony interesów narodowych i realizacji strategicznych priorytetów narodowych Federacji Rosyjskiej działalność państwa w sferze polityki zagranicznej jest zorientowana na wykonanie poniższych podstawowych zadań:

a) zapewnienie bezpieczeństwa kraju, jego niepodległości i integralności terytorialnej, wzmocnienie państwa prawa i instytucji demokratycznych;

b) utworzenie warunków zewnętrznych sprzyjających stabilnemu rozwojowi i zwiększeniu konkurencyjności gospodarki Rosji, jej odnowie technologicznej oraz podwyższeniu poziomu i jakości życia obywateli;

c) wzmocnienie pozycji Federacji Rosyjskiej jako jednego z wpływowych ośrodków współczesnego świata;

d) wzmocnienie pozycji Rosji w systemie powiązań gospodarki światowej, zapobieganie dyskryminacji rosyjskich towarów, usług, inwestycji, korzystanie w tych celach z możliwości międzynarodowych i regionalnych organizacji gospodarczych i finansowych;

e) dalsza realizacja kursu skierowanego na wzmocnienie międzynarodowego pokoju, ogólnego bezpieczeństwa i stabilności w celu ustalenia sprawiedliwego i demokratycznego systemu międzynarodowego zbudowanego na wspólnych zasadach rozwiązywania problemów międzynarodowych, w oparciu o prawo międzynarodowe, a przede wszystkim o postanowienia Karty Narodów Zjednoczonych, a także o równoprawne i partnerskie stosunki pomiędzy państwami przy centralnej roli koordynacyjnej Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) stanowiącej podstawową organizację regulującą stosunki międzynarodowe;

f) nawiązywanie dobrosąsiedzkich stosunków z krajami ościennymi, pomoc w likwidacji istniejących i zapobieganie powstawaniu nowych ognisk napięć i konfliktów na ich terenach;

g) rozwój dwustronnych i wielostronnych stosunków obopólnie korzystnego i równoprawnego partnerstwa z państwami zagranicznymi, zrzeszeniami międzypaństwowymi, organizacjami i ramach forów międzynarodowych na zasadzie poszanowania niezależności i suwerenności, pragmatyzmu, jawności, wielowektorowości, przewidywalności oraz niekonfrontacyjnej obrony priorytetów narodowych; poszerzenie współpracy międzynarodowej na zasadach niedyskryminacyjnych, pomoc w budowaniu aliansów sieciowych oraz aktywny udział Rosji w tych aliansach;

h) wszechstronna skuteczna ochrona praw i interesów prawnych obywateli rosyjskich i rodaków mieszkających za granicą, w tym w różnych formatach międzynarodowych;

i) wzmocnienie roli Rosji w światowej przestrzeni humanitarnej, poszerzanie i wzmocnienie pozycji języka rosyjskiego na świecie, popularyzacja osiągnięć kultury narodowej, narodowego dziedzictwa historycznego i samobytności kulturowej narodów Rosji, rosyjskiej nauki i edukacji, konsolidacja rosyjskiej diaspory;

j) wzmocnienie pozycji rosyjskich środków masowego przekazu i masowej komunikacji w globalnej przestrzeni informacyjnej oraz dotarcie do szerokich kręgów społeczności międzynarodowej z rosyjskim punktem widzenia na procesy międzynarodowe;

k) wspieranie rozwoju konstruktywnego dialogu i partnerstwa w celu umacniania zgody pomiędzy różnymi kulturami i cywilizacjami oraz ich wzajemnego wzbogacania się.

 

II. Świat współczesny i polityka zagraniczna Federacji Rosyjskiej

 

4. Współczesny świat przechodzi okres głębokich przemian, których istota polega na kształtowaniu się policentrycznego systemu międzynarodowego. Struktura stosunków międzynarodowych w dalszym ciągu się komplikuje. W wyniku procesu globalizacji powstają nowe ośrodki wpływów gospodarczych i politycznych. Dochodzi do rozproszenia światowego potencjału siły i rozwoju, jego przesunięcia do regionu Azji i Pacyfiku. Zmniejszają się możliwości historycznego Zachodu w zakresie dominacji w gospodarce i polityce światowej. Uwidacznia się różnorodność kultur i cywilizacji na świecie oraz wielość modeli rozwoju państwowego.

5. Zaostrzają się sprzeczności związane z nierównomiernym rozwojem świata, pogłębieniem przepaści między poziomami dobrobytu krajów, wzmożoną walką o zasoby, dostępem do rynków zbytu czy kontrolą nad szlakami transportowymi. Konkurencja obejmuje nie tylko potencjał ludzki, naukowy i technologiczny, lecz także nabiera w coraz większym stopniu charakteru cywilizacyjnego, formy rywalizacji podstawowych wartości. W tych warunkach próby narzucania innym państwom swojej własnej skali wartości skutkują wzrostem ksenofobii, nietolerancji oraz konfliktów w sprawach międzynarodowych, a ostatecznie prowadzą do pogrążania się w chaosie i do niemożliwości sterowania procesami w stosunkach międzynarodowych. Powoduje to, że do szeregu priorytetowych zadań dochodzi zapobieganie rozłamom między cywilizacjami oraz kształtowanie partnerstwa między kulturami, religiami i cywilizacjami w celu zapewnienia harmonijnego rozwoju ludzkości. Dążenie zachodnich państw do utrzymania własnych pozycji, między innymi drogą narzucania swojego punktu widzenia na ogólnoświatowe procesy i prowadzenia polityki powstrzymywania alternatywnych ośrodków siły prowadzi do narastania niestabilności w stosunkach międzynarodowych oraz do wzmocnienia turbulencji na szczeblach globalnym i regionalnym. Walka o dominację w kształtowaniu kluczowych zasad organizacji przyszłego systemu międzynarodowego staje się główną tendencją na obecnym etapie rozwoju świata.

6. W warunkach zaostrzenia sprzeczności politycznych, społecznych i gospodarczych oraz wzrostu niestabilności światowego systemu politycznego i gospodarczego wzrasta rola czynnika siły w stosunkach międzynarodowych. Rozbudowa i modernizacja potencjału siłowego oraz tworzenie i rozwijanie nowych rodzajów zbrojeń naruszają stabilność strategiczną i stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa globalnego zapewnianego przez system umów i porozumień w sferze kontroli zbrojeń. Niezależnie od tego, czy zagrożenie rozpętaniem wojny na wielką skalę, w tym wojny atomowej, między wiodącymi mocarstwami pozostaje niewysokie, rośnie ryzyko ich zaangażowania w konflikty regionalne oraz ryzyko eskalacji kryzysów.

7. Istniejące sojusze militarno-polityczne nie są w stanie zapewnić przeciwwagi dla całego spektrum współczesnych wyzwań i zagrożeń. W warunkach wzrostu współzależności wszystkich narodów i państw próby zapewnienia stabilności i bezpieczeństwa na oddzielnym terenie nie mają już perspektyw. Szczególnie aktualne staje się przestrzeganie uniwersalnej zasady równego i niepodzielnego bezpieczeństwa w odniesieniu do regionu euroatlantyckiego, euroazjatyckiego, azjatycko-pacyficznego i innych. Potrzebna jest dyplomacja sieciowa oferująca elastyczne formy uczestnictwa w wielostronnych strukturach w celu efektywnego poszukiwania rozwiązań dla wspólnych zadań.

8. Oprócz potencjału militarnego na pierwszy plan wysuwają się takie ważne czynniki wpływu państw na politykę międzynarodową, jak czynniki gospodarcze, prawne, technologiczne czy informacyjne. Dążenie do wykorzystania odpowiednich możliwości w celu realizacji interesów geopolitycznych stoi w sprzeczności z poszukiwaniem dróg uregulowania sporów i rozwiązywania istniejących problemów międzynarodowych w sposób pokojowy w oparciu o normy prawa międzynarodowego.

9. Integralnym składnikiem współczesnej polityki międzynarodowej staje się korzystanie z instrumentów „miękkiej siły” w celu rozwiązywania zadań z zakresu polityki zagranicznej, przede wszystkim możliwości społeczeństwa obywatelskiego, metod i technologii informatyczno-komunikacyjnych, humanistycznych i innych w charakterze uzupełnienia tradycyjnych metod dyplomatycznych.

10. W światowej gospodarce w warunkach nagromadzenia się elementów zjawisk kryzysowych powstaje nowa rzeczywistość, dla której charakterystyczne jest ogólne spowolnienie wzrostu, zmienność rynków finansowych i towarowo-surowcowych oraz podział globalnej przestrzeni gospodarczej na struktury regionalne z konkurencyjnymi ograniczeniami taryfowymi i nietaryfowymi. Na tym tle regionalna integracja na bazie norm i zasad Światowej Organizacji Handlu (WTO) oraz wzmocnienie roli regionalnych walut rezerwowych stają się czynnikami wzmacniającymi konkurencyjność, bezpieczeństwo i stabilność finansowo-gospodarczą. Szczególnej aktualności nabiera propagowanie zbiorowych podejść do zarządzania gospodarką międzynarodową i do jej regulowania, zwiększenie przejrzystości światowej przestrzeni handlowo-gospodarczej, tworzenie uniwersalnego, bardziej otwartego, zbilansowanego i zgodnego z realiami epoki globalizacji światowego systemu handlowego i walutowo-finansowego.

11. Transformacja jakościowa zachodzi w sferze energetyki, co jest związane przede wszystkim z wdrażaniem nowych technologii wydobycia trudno dostępnych złóż węglowodorów oraz z rozszerzeniem wykorzystania źródeł energii odnawialnej. Podczas gdy dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego państw coraz bardziej potrzebna jest dywersyfikacja ich obecności na światowych rynkach, zaobserwować można obostrzenie nieuzasadnionych ograniczeń i wprowadzenie innych działań dyskryminacyjnych w tej sferze.

12. Zarysowująca się zmiana ustroju technologicznego w różnych gałęziach gospodarki może doprowadzić do dalszego zaostrzania się rywalizacji gospodarczej i przyspieszyć rewizję sił na arenie międzynarodowej.

13. W epoce globalizacji przepływów finansowych, informacyjnych i migracyjnych rosnący wpływ na stosunki międzynarodowe wywierają wewnątrzpaństwowe procesy społeczne. Coraz ważniejsze miejsce w polityce światowej zajmują kwestie zapewnienia dobrobytu ludności, jej rozwoju duchowego i intelektualnego czy też zwiększania poziomu inwestycji w człowieka.

14. Jednym z najgroźniejszych realiów współczesnego świata jest zwiększenie zagrożenia ze strony międzynarodowego terroryzmu. Rozpowszechnianie ideologii ekstremistycznych i aktywność struktur terrorystycznych w całym szeregu regionów (głównie na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej), uwarunkowane obnażonymi w warunkach procesów globalizacji systemowymi problemami rozwoju oraz znaczącą ingerencją z zewnątrz, doprowadziły do upadku tradycyjnych mechanizmów zarządzania państwem i zapewnienia bezpieczeństwa oraz do wzrostu skali nielegalnego handlu bronią i amunicją. Narzucane z zewnątrz wartości ideologiczne i recepty na modernizację systemu politycznego państw wzmogły negatywną reakcję społeczeństwa na wyzwania, jakie niesie ze sobą współczesny świat. Tendencje te są wykorzystywane przez siły ekstremistyczne, które, w oparciu o wypaczoną interpretację wartości religijnych, wzywają do stosowania metod siłowych do osiągnięcia swoich celów w ramach rywalizacji politycznej, międzyetnicznej i międzyreligijnej.

15. Nową jakość globalne zagrożenie terrorystyczne uzyskało z chwilą pojawienia się międzynarodowej organizacji terrorystycznej „Państwo Islamskie” i podobnych związków stosujących przemoc na niespotykanym poziomie brutalności, pretendujących do ukształtowania własnego tworu państwowego i wzmacniających swoje wpływy na terenie od wybrzeża Atlantyku do Pakistanu. Głównym kierunkiem w walce z terroryzmem powinno zostać utworzenie szeroko zakrojonej międzynarodowej koalicji antyterrorystycznej opartej na solidnej bazie prawnej, na podstawie skutecznej i systemowej współpracy państw, bez polityzacji i podwójnych standardów, aktywnie korzystającej z możliwości, jakie daje społeczeństwo obywatelskie, przede wszystkim w celu zapobiegania terroryzmowi i ekstremizmowi oraz przeciwdziałania rozpowszechnianiu radykalnych idei.

16. Rośnie skala transnacjonalnej przestępczości zorganizowanej, pojawiają się nowe kryminalne ośrodki siły akumulujące znaczne zasoby i konsekwentnie rozszerzające sfery swojego wpływu, w tym w drodze przenikania do struktur władzy różnych państw, instytucji finansowych i gospodarczych oraz nawiązywania kontaktów z organizacjami terrorystycznymi i ekstremistycznymi.

17. Współczesny świat charakteryzuje się gwałtownym wzrostem skali oraz rozszerzeniem charakteru i geografii takich wyzwań i zagrożeń o naturze transgranicznej, jak nielegalne rozpowszechnianie broni masowego rażenia i środków jej dostarczania, niekontrolowany przerzut broni, nielegalna migracja, handel ludźmi, nielegalny obrót narkotykami, substancjami psychotropowymi i ich prekursorami, korupcja, piractwo morskie, cyberprzestępczość, globalne ubóstwo, zmiany klimatyczne oraz zagrożenia w sferze bezpieczeństwa żywności, bezpieczeństwa ekologicznego i sanitarno-epidemiologicznego.

18. Globalne wyzwania i zagrożenia wymagają adekwatnej i kompleksowej odpowiedzi ze strony wspólnoty międzynarodowej, konsolidacji jej wysiłków przy centralnej roli koordynującej ONZ i z uwzględnieniem obiektywnego wzajemnego powiązania kwestii obrony praw człowieka, zapewnienia bezpieczeństwa oraz zrównoważonego rozwoju.

19. Prawdziwe zjednoczenie wysiłków społeczności międzynarodowej wymaga kształtowania systemu wartości, który stanowiłby fundament wspólnych działań w oparciu o wspólny mianownik duchowo-moralny podstawowych religii świata, a także o takie zasady i pojęcia, jak dążenie do pokoju i sprawiedliwości, godność, wolność i odpowiedzialność, uczciwość, miłosierdzie i pracowitość.

20. Federacja Rosyjska, stały członek Rady Bezpieczeństwa ONZ, uczestnik całego szeregu wpływowych organizacji międzynarodowych, struktur regionalnych, mechanizmów dialogu i współpracy międzypaństwowej, posiadając znaczne zasoby we wszystkich obszarach działalności życiowej, intensywnie rozwijając stosunki z wiodącymi państwami, organizacjami międzynarodowymi i zrzeszeniami w różnych częściach świata w ramach swojej polityki zagranicznej, sprzyja kształtowaniu pozytywnego, zbilansowanego i zjednoczeniowego międzynarodowego porządku obrad.

21. Rosja prowadzi samodzielną i niezależną politykę zagraniczną podyktowaną jej interesami narodowymi i bazującą na bezwarunkowym poszanowaniu prawa międzynarodowego. Rosja jest całkowicie świadoma swojej szczególnej odpowiedzialności za utrzymywanie bezpieczeństwa w świecie, zarówno na szczeblu globalnym, jak i regionalnym, a jej celem są wspólne działania ze wszystkimi zainteresowanymi państwami, skierowane na rozwiązywanie wspólnych zadań.

22. Polityka zagraniczna Federacji Rosyjskiej jest otwarta i przewidywalna, charakteryzuje się konsekwencją, sukcesywnością i odzwierciedla unikalną, ukształtowaną na przestrzeni wieków rolę Rosji jako czynnika równoważącego w sprawach międzynarodowych i w rozwoju cywilizacji światowej.

 

III. Priorytety Federacji Rosyjskiej w rozwiązywaniu problemów globalnych

 

Kształtowanie sprawiedliwego i stabilnego porządku świata

 

23. Federacja Rosyjska prowadzi politykę zagraniczną skierowaną na tworzenie stabilnego i statecznego systemu stosunków międzynarodowych, w oparciu o powszechnie uznane normy prawa międzynarodowego oraz o zasady równoprawności, wzajemnego szacunku, nieingerowania w sprawy wewnętrzne państw w celu zapewnienia pewnego i jednakowego bezpieczeństwa każdemu członkowi społeczności międzynarodowej.

24. Ośrodkiem regulowania stosunków międzynarodowych i koordynacji polityki światowej w XXI wieku powinna pozostać ONZ, która dowiodła swojej bezalternatywności i została obdarzona międzynarodowym legitymizmem. Rosja wspiera wysiłki mające na celu umocnienie jej centralnej i koordynacyjnej roli. Zakłada to:

a) zapewnienie niewzruszoności kluczowych postanowień i zasad Karty Narodów Zjednoczonych, w tym dotyczących wyników drugiej wojny światowej i działań podjętych lub usankcjonowanych w wyniku drugiej wojny światowej przez ponoszące odpowiedzialność za takie działania rządy, wszechstronne wzmacnianie potencjału ONZ w celu racjonalnego dostosowywania ONZ do nowych realiów światowych przy równoczesnym zachowaniu jej natury międzypaństwowej;

b) dalsze zwiększanie skuteczności działań Rady Bezpieczeństwa ONZ, która ponosi główną odpowiedzialność za utrzymywanie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, nadanie temu organowi w procesie racjonalnego reformowania ONZ większej prezencji przy równoczesnym zapewnieniu odpowiedniej sprawności jej działania. Wszelkie decyzje dotyczące utworzenia dodatkowych miejsc w Radzie Bezpieczeństwa ONZ powinny być podejmowane na podstawie możliwie jak najszerszej zgody państw członkowskich ONZ. Status pięciu stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ powinien zostać utrzymany.

25. Rosja przykłada dużą wagę do zapewnienia stabilnej sterowności rozwoju światowego, co wymaga zbiorowego przewodnictwa wiodących państw świata, które powinno być reprezentacyjne pod względem geograficznym i cywilizacyjnym, a także powinno być realizowane przy pełnym szacunku dla centralnej i koordynacyjnej roli ONZ. W tych celach Rosja zintensyfikuje współpracę z partnerami w ramach „G-20”, BRICS (Brazylia, Rosja, Indie, Chiny, RPA), SOW (Szanghajska Organizacja Współpracy), RIC (Rosja, Indie i Chiny), a także w ramach innych struktur i platform dialogu.

 

Praworządność w stosunkach międzynarodowych

 

26. Rosja konsekwentnie opowiada się za utrwalaniem podstaw prawnych stosunków międzynarodowych i sumiennie przestrzega zobowiązań prawa międzynarodowego. Wspieranie i umacnianie międzynarodowej praworządności to jeden z priorytetowych kierunków jej działalności na arenie międzynarodowej. Praworządność w stosunkach międzynarodowych ma na celu zapewnienie pokojowej i owocnej współpracy państw z poszanowaniem bilansu ich interesów, a także zagwarantowanie ogólnej stabilności społeczności międzynarodowej. Federacja Rosyjska ma zamiar:

a) wspierać zbiorowe wysiłki skierowane na utrwalenie podstaw prawnych w stosunkach międzynarodowych;

b) przeciwdziałać: próbom osobnych państw lub grup państw do dokonywania rewizji powszechnie uznanych zasad prawa międzynarodowego umocowanych w Karcie Narodów Zjednoczonych, w Deklaracji zasad prawa międzynarodowego dotyczących przyjaznych stosunków i współpracy państw zgodnie z Kartą Narodów Zjednoczonych z dnia 24 października 1970 r., a także w Akcie Końcowym Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie z dnia 1 sierpnia 1975 r.; próbom dokonywania na korzyść koniunktury politycznej i interesów osobnych państw samowolnej interpretacji najważniejszych norm i zasad prawa międzynarodowego, takich jak niestosowanie siły ani groźby siły, pokojowe rozwiązywanie sporów międzynarodowych, poszanowanie niepodległości państw i ich integralności terytorialnej, prawo narodów do samostanowienia; próbom ingerencji w sprawy wewnętrzne państw w celu dokonania sprzecznej z konstytucją zmiany władzy, w tym w drodze wspierania podmiotów niepaństwowych, łącznie z organizacjami terrorystycznymi i ekstremistycznymi;

c) nie dopuszczać do dokonywania pod pretekstem realizacji koncepcji „odpowiedzialność za obronę” interwencji wojskowych i pozostałych form zewnętrznej ingerencji, które są sprzeczne z prawem międzynarodowym, w szczególności z zasadą suwerennej równości państw;

d) pomagać w postępowym rozwoju prawa międzynarodowego i jego kodyfikacji dokonywanym przede wszystkim pod egidą ONZ, a także w uniwersalnym zaangażowaniu w międzynarodowe umowy ONZ oraz w ich jednorodnej interpretacji i stosowaniu;

e) kontynuować wysiłki w zakresie doskonalenia mechanizmu stosowania przez ONZ sankcji w oparciu głównie o to, że decyzje o wprowadzeniu takich sankcji powinny być podejmowane przez Radę Bezpieczeństwa ONZ na zasadach zbiorowych po wszechstronnym rozpatrzeniu, przede wszystkim z uwzględnieniem ich skuteczności w wykonywaniu zadań z zakresu utrzymywania pokoju międzynarodowego i bezpieczeństwa oraz zapobiegania pogorszeniu się sytuacji humanitarnej; sprzyjać wyłączaniu z praktyki współpracy międzynarodowej nielegalnych jednostronnych środków przymusu sprzecznych z Kartą Narodów Zjednoczonych oraz z innymi normami prawa międzynarodowego;

f) aktywowaćproces wytyczania w świetle prawa międzynarodowego granicy państwowej Federacji Rosyjskiej oraz jej granic przestrzeni morskiej, względem których wykonuje ona swoje suwerenne prawa i które podlegają jej jurysdykcji, przy bezwarunkowym zagwarantowaniu ochrony interesów narodowych Rosji, przede wszystkim w zakresie bezpieczeństwa i gospodarki, oraz przy równoczesnym wzmocnieniu zaufania i współpracy z krajami ościennymi.

 

Umocnienie bezpieczeństwa międzynarodowego

 

27. Rosja konsekwentnie opowiada się za wzmocnieniem bezpieczeństwa międzynarodowego oraz stabilności na poziomie strategicznym i regionalnym. W tym celu Federacja Rosyjska:

a) bezwzględnie przestrzega swoich zobowiązań międzynarodowych w sferze kontroli zbrojeń, wymagając tego samego od swoich partnerów;

b) nadaje ważne znaczenie wykonywaniu Traktatu pomiędzy Federacją Rosyjską i Stanami Zjednoczonymi w sprawie środków dalszej redukcji i ograniczenia strategicznej broni ofensywnej z dnia 8 kwietnia 2010 r.;

c) potwierdza niezmienność kursu w stronę umocnienia politycznych i prawnych podstaw trybu nierozpowszechniania broni jądrowej, innych rodzajów broni masowej zagłady i środków ich dostawy z uwzględnieniem ryzyka dostawania się elementów takiej broni do rąk podmiotów niepaństwowych, przede wszystkim organizacji terrorystycznych, między innymi na terytoriach państw, na których doszło do utraty lub osłabienia kontroli władz centralnych; opowiada się za przestrzeganiem Układu z dnia 1 lipca 1968 roku o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, Konwencji z dnia 16 grudnia 1971 roku o zakazie prowadzenia badań, produkcji i gromadzenia zapasów broni bakteriologicznej (biologicznej) i toksycznej oraz o ich likwidacji, Konwencji z dnia 13 stycznia 1993 roku o zakazie prowadzenia badań, produkcji, gromadzenia i stosowania broni chemicznej oraz o jej likwidacji, a także za uniwersalizacją tych porozumień; pomaga w jak najszybszym wejściu w życie Umowy z dnia 24 września 1996 roku o powszechnym zakazie prób jądrowych;

d) bierze udział w oparciu o zasadę równouprawnienia i niepodzielności bezpieczeństwa w opracowywaniu nowych porozumień w sferze kontroli zbrojeń odpowiadających interesom narodowym Rosji i sprzyjających zapewnieniu stabilności strategicznej;

e) prowadzi konsekwentne prace w celu zapobiegania wyścigowi zbrojeń w przestrzeni kosmicznej w drodze opracowywania i zawarcia umowy międzynarodowej, a w charakterze środka tymczasowego opowiada się za przyjęciem przez państwa zobowiązania w zakresie nierozmieszczania jako pierwszych broni w kosmosie;

f) potwierdza gotowość do dyskusji na tematy związane z dalszą stopniową redukcją potencjałów jądrowych, opierając się na rosnącej potrzebie nadania temu procesowi charakteru wielostronnego i z uwzględnieniem wszystkich czynników wywierających wpływ na stabilność strategiczną;

g) opowiada się za kształtowaniem na zasadzie równouprawnienia systemu zbiorowego reagowania na potencjalne wyzwania i zagrożenia w sferze rakietowej, a także występuje przeciwko jednostronnym, niczym nieograniczonym działaniom państwa lub grupy państw w zakresie wzmocnienia obrony przeciwrakietowej, podważającym stabilność strategiczną i bezpieczeństwo międzynarodowe;

h) bierze aktywny udział w wysiłkach międzynarodowych mających na celu zwiększenie skuteczności kontroli obrotu materiałami i technologiami podwójnego zastosowania, między innymi w działalności wielostronnych reżimów kontroli eksportowej;

i) wspiera proces tworzenia stref wolnych od broni nuklearnej i innych rodzajów broni masowej zagłady, przede wszystkim na Bliskim Wschodzie;

j) opowiada się za wzmocnieniem technicznego i fizycznego bezpieczeństwa jądrowego na szczeblu globalnym oraz za zapobieganiem aktom terroryzmu jądrowego, przede wszystkim poprzez doskonalenie odpowiednich mechanizmów prawa międzynarodowego, przy centralnej roli Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) i przy zachowaniu przez państwa prawa do określania własnej polityki narodowej; wychodzi z założenia, że odpowiedzialność za zapewnienie skuteczności i bezpieczeństwa narodowego systemu bezpieczeństwa jądrowego ponosi państwo, które według własnego uznania określa jego optymalne parametry;

k) opowiada się za rozwojem dwustronnego i wielostronnego współdziałania państw, przede wszystkim posiadających broń jądrową, w interesach rozwiązywania problemów stabilności strategicznej i w celach zapewnienia ogólnego bezpieczeństwa w duchu otwartości, w tym w sferze wykorzystania pokojowego atomu do zaspokojenia potrzeb paliwowych i energetycznych wszystkich zainteresowanych krajów.

28. Rosja podejmuje niezbędne działania w celu zapewnienia narodowego i międzynarodowego bezpieczeństwa informatycznego, zapobiegania powstającym w przestrzeni informatycznej zagrożeniom dla bezpieczeństwa państwowego, gospodarczego i społecznego, w celu walki z terroryzmem i innymi zagrożeniami kryminalnymi z zastosowaniem technologii informatycznych, przeciwdziała ich stosowaniu w celach militarno-politycznych sprzecznych z prawem międzynarodowym, łącznie z działaniami mającymi na celu ingerencję w sprawy wewnętrzne państw lub stanowiącymi zagrożenie dla międzynarodowego pokoju, bezpieczeństwa i stabilności oraz dąży do opracowania pod egidą ONZ uniwersalnych zasad odpowiedzialnego zachowania państw w sferze zapewnienia międzynarodowego bezpieczeństwa informatycznego, między innymi w drodze internacjonalizacji na sprawiedliwych zasadach zarządzania siecią informatyczno-telekomunikacyjną Internet.

29. Rosja wspiera wysiłki międzynarodowe skierowane na przeciwdziałanie nielegalnemu obrotowi bronią strzelecką i lekką.

30. W kontekście wysiłków skierowanych na wzmocnienie stabilności regionalnej w Europie Federacja Rosyjska ubiega się o dostosowanie europejskiego trybu kontroli nad zwykłymi zbrojeniami do współczesnych realiów, a także o bezwarunkowe przestrzeganie przez wszystkie państwa ustalonych środków wzmacniania zaufania i bezpieczeństwa.

31. Uważając międzynarodową działalność pokojową za skuteczne narzędzie uregulowania konfliktów zbrojnych i rozwiązywania zadań z zakresu odbudowy państwowości na etapie pokryzysowym, Rosja zamierza brać udział w międzynarodowej działalności pokojowej pod egidą ONZ i w ramach współdziałania z organizacjami regionalnymi i międzynarodowymi. Będzie także wnosić aktywny wkład we wzmocnienie prewencyjnego potencjału antykryzysowego ONZ. Przygotowując uchwały Rady Bezpieczeństwa ONZ w sferze zapewnienia bezpieczeństwa międzynarodowego, łącznie z przeprowadzaniem nowych lub przedłużeniem obecnych operacji pokojowych, Rosja stanowczo opowiada się za opracowaniem realistycznych i wyraźnych, niedopuszczających możliwości dowolnej interpretacji mandatów operacji pokojowych, szczególnie tych związanych z użyciem siły, oraz za zapewnieniem surowej kontroli ich realizacji.

32. Rosja uznaje artykuł 51 Karty Narodów Zjednoczonych za adekwatną i niepodlegającą rewizji podstawę prawną stosowania siły w celach samoobrony, w tym w warunkach istnienia takich zagrożeń dla pokoju i bezpieczeństwa, jak terroryzm międzynarodowy i rozpowszechnianie broni masowego rażenia.

33. Rosja rozpatruje walkę z terroryzmem międzynarodowym jako najważniejsze zadanie państwowe i kluczowy priorytet w sferze bezpieczeństwa międzynarodowego. W związku z tym Federacja Rosyjska:

a) potępia wszystkie formy i przejawy terroryzmu, uważając, że aktu terroryzmu nie mogą usprawiedliwiać żadne cele ideologiczne, polityczne, religijne, rasowe ani inne;

b) kategorycznie sprzeciwia się wszelkiemu wykorzystywaniu przez państwa organizacji terrorystycznych w celu osiągnięcia celów politycznych, ideologicznych czy innych;

c) stosuje, zgodnie z prawem międzynarodowym i ustawodawstwem rosyjskim, wszelkie niezbędne działania mające na celu zapobieganie terroryzmowi i przeciwdziałanie jemu, ochronę państwa i swoich obywateli od aktów terroru, a także walkę z rozpowszechnianiem ideologii terroryzmu i ekstremizmu;

d) wytrwale dąży do zjednoczenia wszystkich państw oraz całej wspólnoty międzynarodowej w celu walki z terroryzmem bez polityzacji i warunków wstępnych, zgodnie z Kartą Narodów Zjednoczonych oraz normami i zasadami prawa międzynarodowego;

e) przywiązuje szczególną wagę do współpracy międzynarodowej w sferze przeciwdziałania organizacjom i ugrupowaniom terrorystycznym, między innymi poprzez stosowanie siły wojskowej, z udziałem wszystkich państw i organizacji w miarę ich możliwości i za zgodą państw, na których terytorium prowadzona jest walka z takimi organizacjami i ugrupowaniami;

f) opowiada się za zapewnieniem zasadniczej roli państw i ich kompetentnych organów w przeciwdziałaniu terroryzmowi i ekstremizmowi w każdym formacie współpracy międzynarodowej w tej sferze;

g) uznając, że terroryzmu nie da się zwyciężyć wyłącznie z zastosowaniem środków militarnych i prawnych, opowiada się za aktywnym i skutecznym korzystaniem w walce z terroryzmem możliwości, jakie dają instytucje społeczeństwa obywatelskiego, łącznie z organizacjami naukowymi i edukacyjnymi, społecznościami biznesowymi, związkami religijnymi, organizacjami pozarządowymi i środkami masowego przekazu;

h) wychodząc z założenia, że skuteczna walka z terroryzmem nie może być prowadzona bez likwidacji źródeł jego finansowania, wspiera podejmowane w ramach wielostronnych struktur wysiłki mające na celu wykrywanie państw oraz osób fizycznych i prawnych zaangażowanych w kontakty gospodarcze z organizacjami terrorystycznymi, a także blokowanie kanałów finansowania terroryzmu;

i) opowiada się za konsolidacją zbiorowych wysiłków pod egidą ONZ w celu walki z zagranicznymi terrorystami i bojownikami poprzez blokowanie wszelkich form wsparcia materialnego organizacji terrorystycznych.

34. Rosja sprzyja polityczno-dyplomatycznemu regulowaniu konfliktów regionalnych w oparciu o wspólne działania społeczności międzynarodowej, wychodząc z założenia, iż współczesne konflikty można rozwiązywać w drodze zaangażowania w dialog i negocjacje wszystkich stron, a nie poprzez izolację którejkolwiek z nich.

35. Federacja Rosyjska przeciwdziała przestępczości zorganizowanej związanej z nielegalnym handlem narkotykami i środkami psychotropowymi oraz ich prekursorami, współpracując z innymi państwami w formacie wielostronnym, przede wszystkim w ramach specjalistycznych struktur międzynarodowych oraz na zasadach dwustronnych, między innymi w celu utrzymania i wzmocnienia systemu kontroli międzynarodowej w tej sferze.

36. Rosja wspiera utworzenie pod egidą ONZ i innych organizacji międzynarodowych i regionalnych skutecznych struktur współpracy w zakresie reagowania na katastrofy żywiołowe i poważne katastrofy technogenne oraz na inne sytuacje nadzwyczajne, wraz z poszerzaniem możliwości w zakresie zwalczania ich skutków i wzmacniania systemów wczesnego ostrzegania i prognozowania. Posiadając unikalne doświadczenie, zasoby techniczne i ludzkie, Federacja Rosyjska stanowi ważną i skuteczną część globalnego systemu walki z sytuacjami nadzwyczajnymi.

37. Rosja bierze udział we współpracy międzynarodowej w zakresie uregulowania procesów migracji oraz zagwarantowania praw migrantom zarobkowym, między innymi w drodze utworzenia optymalnych form i mechanizmów ich integracji w społeczeństwie kraju przyjmującego, ustalenia warunków nadawania obywatelstwa, udzielania azylu przed prześladowaniami; odrzuca wykorzystywanie procesów migracyjnych w celach politycznych.

38. Jako państwo wielonarodowościowe i wielowyznaniowe, mające wielowiekowe doświadczenie harmonijnej koegzystencji przedstawicieli różnych narodów, grup etnicznych i wierzeń, Federacja Rosyjska sprzyja rozwojowi dialogu i kształtowaniu się partnerstwa między kulturami, religiami i cywilizacjami, między innymi w ramach ONZ oraz innych organizacji międzynarodowych i regionalnych; wspiera odpowiednie inicjatywy społeczeństwa obywatelskiego, aktywnie współdziała z Rosyjskim Kościołem Prawosławnym i z innymi podstawowymi wspólnotami religijnymi kraju, przeciwdziała ekstremizmowi, radykalizacji nastrojów społecznych, nietolerancji, dyskryminacji i podziałom ze względu na pochodzenie rasowe, etniczne, religię, język, kulturę i inne.

 

Międzynarodowa współpraca gospodarcza i ekologiczna Federacji Rosyjskiej

 

39. Realizując zadania w zakresie zapewnienia stabilnego rozwoju gospodarczego opartego na stabilnym popycie eksportowym i zwiększającym się popycie wewnętrznym, posiadając unikalne zasoby naturalne, wykorzystując zgromadzone zasoby finansowe i prowadząc odpowiedzialną politykę społeczno-gospodarczą, Federacja Rosyjska wnosi znaczny wkład w zapewnienie stabilności globalnej gospodarki i finansów oraz bierze udział w międzynarodowych staraniach mających na celu zapobieganie zjawiskom kryzysowym oraz zwalczanie takich zjawisk zarówno w gospodarce światowej, jak i na rynkach finansowych. Rosja ma zamiar aktywnie pomagać w tworzeniu na świecie sprawiedliwej i demokratycznej globalnej architektury handlowo-gospodarczej i walutowo-finansowej, w określaniu punktów orientacyjnych dla stabilnego globalnego rozwoju międzynarodowego i osiągnięcia odpowiednich celów ustalonych przez ONZ, wychodząc z założenia, że w warunkach współczesnych światowych wyzwań gospodarczych niezbędne jest wspólne podejście do ich pokonywania, w związku z czym otwierają się dodatkowe perspektywy dla pogłębienia międzynarodowej współpracy gospodarczej.

40. Rosja prowadzi politykę zorientowaną na zapewnienie równoprawnego i aktywnego udziału we współczesnym systemie globalnych powiązań gospodarczych. W tym celu Federacja Rosyjska:

a) domaga się adekwatnego uwzględniania interesów i podejść rosyjskich podczas opracowywania na największych forach międzynarodowych zbiorowego stanowiska w sprawie najbardziej aktualnych aspektów rozwoju międzynarodowego i funkcjonowania globalnej gospodarki, w tym kwestii wzmacniania bezpieczeństwa energetycznego i żywnościowego, doskonalenia współpracy handlowej i transportowej, zapewnienia wolności i niedyskryminacyjnego charakteru wymiany postępowych technologii oraz wielostronnej współpracy w wykorzystaniu energii jądrowej w celach pokojowych;

b) pomaga w skutecznym funkcjonowaniu wielostronnego systemu handlowego na bazie WTO, a także w rozwoju zgodnej z rosyjskimi priorytetami regionalnej integracji gospodarczej;

c) tworzy warunki sprzyjające wzmocnieniu rosyjskiej obecności na rynkach światowych, przede wszystkim w drodze rozszerzania nomenklatury eksportowej, w szczególności zwiększenia liczby eksportowanych produktów o charakterze niesurowcowym oraz poszerzenia geografii powiązań Rosji w zakresie handlu zagranicznego;

d) udziela rosyjskim podmiotom pomocy państwowej w zdobywaniu nowych i w rozwoju tradycyjnych rynków, przeciwdziała dyskryminacji krajowych inwestorów i eksporterów;

e) podejmuje zgodnie z normami i zasadami międzynarodowymi niezbędne działania w sferze polityki handlowej w celu ochrony interesów narodowych i skutecznego reagowania na nieprzyjazne działania gospodarcze innych państw oraz na ograniczanie prawa Federacji Rosyjskiej i rosyjskich podmiotów gospodarczych;

f) podejmuje wysiłki w celu aktualizacji technologicznej i dywersyfikacji gospodarki narodowej, w zwiększaniu udziału naukochłonnych, innowacyjnych i innych priorytetowych gałęzi w strukturze ogólnogospodarczej w drodze pozyskiwania inwestycji, postępowej zagranicznej wiedzy naukowo-technicznej i technologii;

g) wzmacnia współpracę z wiodącymi producentami zasobów energetycznych, dąży do rozwoju równoprawnego dialogu z krajami-odbiorcami i krajami tranzytu takich zasobów, podkreślając, że w celu gwarantowanej realizacji dostaw zasobów energetycznych wymagane jest zapewnienie stabilności popytu na te zasoby i bezpieczeństwa ich tranzytu;

h) podejmuje działania w zakresie wykorzystania swojego unikalnego położenia geograficznego do zwiększenia tranzytowych przepływów towarów w celu optymalnego rozwoju kontaktów handlowo-gospodarczych między Europą a regionem Azji i Pacyfiku;

i) aktywnie wykorzystuje możliwości regionalnych organizacji gospodarczych i finansowych w celu rozwoju gospodarki narodowej, zwracając szczególną uwagę na działalność organizacji i struktur sprzyjających umacnianiu procesów integracyjnych w Eurazji.

41. Federacja Rosyjska opowiada się za rozszerzaniem współpracy międzynarodowej w celach zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego i zapobiegania zmianom klimatycznym na planecie, podkreślając przede wszystkim znaczenie zachowania i zwiększenia potencjału ekologicznego lasów oraz opierając się na konieczności wykorzystania najnowszych technologii oszczędzania energii i zasobów naturalnych w interesach całej wspólnoty międzynarodowej. Niezawodną podstawą międzynarodowych regulacji w sferze polityki klimatycznej w perspektywie długoterminowej ma być porozumienie paryskie do Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 9 maja 1992 r. Wśród priorytetów w danym zakresie jest dalsze opracowywanie uzasadnionych naukowo podejść do zachowania pomyślnego środowiska naturalnego i rozwój współpracy ze wszystkimi państwami w tej sferze w celu zaspokojenia potrzeb obecnego pokolenia i przyszłych pokoleń. Federacja Rosyjska jest przeciwna sztucznej polityzacji problematyki ochrony środowiska, jej wykorzystywania w celu ograniczenia suwerenności państw wobec ich zasobów naturalnych oraz w celach nieuczciwej konkurencji.

42. Rosja uznaje stabilny rozwój społeczno-gospodarczy państw za jedną z najważniejszych przesłanek kształtowania skuteczniejszego i odporniejszego na kryzysy systemu międzynarodowego, za czynnik dobrobytu i rozkwitu całej ludzkości i wychodzi z założenia, że pomoc w międzynarodowym rozwoju jest jednym z mechanizmów rozwiązywania problemów globalnych i regionalnych oraz wzmocnienia bezpieczeństwa międzynarodowego i stabilności politycznej. Federacja Rosyjska prowadzi aktywną i konsekwentną politykę w zakresie wspierania międzynarodowego rozwoju na szczeblu wielostronnym i dwustronnym, wykorzystując, między innymi, potencjał ONZ i jej wyspecjalizowanych instytucji.

43. Rosja bierze aktywny udział we współpracy międzynarodowej w sferze ochrony zdrowia obywateli, z uwzględnieniem wiodącej roli Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), uznając zachowanie życia i zdrowia człowieka za jeden z priorytetów globalnego porządku obrad oraz za ważny czynnik zapewnienia zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego.

44. W warunkach rosnącego ‒ zarówno dla rozwoju gospodarczego, jak i dla wzmocnienia bezpieczeństwa ‒ znaczenia przestrzeni morskiej i dróg morskich, Rosja domaga się przestrzegania zgodnych z interesami narodowymi wymagań w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi morskiej w oparciu o normy międzynarodowego prawa morskiego, szczególnie w sferze dotyczącej walki z terroryzmem międzynarodowymi i zapobiegania piractwu morskiemu, rozwija odpowiedzialne rybołówstwo i prowadzi działalność naukowo-badawczą w oceanie światowym, podejmując równocześnie działania w zakresie ochrony środowiska morskiego. Rosja zamierza wytyczyć granice zewnętrzne swojego szelfu kontynentalnego zgodnie z prawem międzynarodowym, poszerzając tym samym możliwości poszukiwania i wydobywania zasobów mineralnych.

 

Międzynarodowa współpraca humanitarna i prawa człowieka

 

45. Rosja, przywiązana do uniwersalnych wartości demokratycznych, w tym do ochrony praw i wolności człowieka, upatruje swoje zadania w następujących dziedzinach:

a) domaganie się poszanowania praw i wolności człowieka na całym świecie w drodze konstruktywnego równoprawnego dialogu międzynarodowego, z uwzględnieniem specyfiki oraz wartości narodowych, kulturowych i historycznych każdego państwa; prowadzenie monitoringu sytuacji związanej z przestrzeganiem praw człowieka na świecie; sprzyjanie angażowaniu do rozwiązywania zadań w danej sferze rosyjskich instytucji praw człowieka, takich jak Izba Społeczna Federacji Rosyjskiej i organizacje pozarządowe;

b) przeciwdziałanie próbom wykorzystania koncepcji ochrony praw człowieka w charakterze narzędzia wywierania politycznej presji i ingerencji w sprawy wewnętrzne państw, między innymi w celach ich destabilizacji i obalenia prawowitej władzy;

c) sprzyjanie humanitaryzacji systemów społecznych na całym świecie w celu ochrony podstawowych praw i wolności człowieka;

d) zapewnienie ochrony praw i interesów prawnych obywateli rosyjskich za granicą na podstawie norm prawa międzynarodowego i umów międzynarodowych Federacji Rosyjskiej;

e) ochrona praw i interesów prawnych rodaków mieszkających za granicą na podstawie norm prawa międzynarodowego i umów międzynarodowych Federacji Rosyjskiej, przy uznaniu znacznego wkładu rodaków w zachowywanie i propagowanie znajomości języka rosyjskiego i kultury rosyjskiej;

f) sprzyjanie konsolidacji rodaków mieszkających za granicą w celach skuteczniejszej ochrony przez nich swoich praw w państwach ich pobytu, pomoc w zachowaniu tożsamości diaspory rosyjskiej i jej powiązań z historyczną Ojczyzną, dobrowolne przesiedlanie rodaków do Federacji Rosyjskiej;

g) wspieranie badań nad językiem rosyjskim oraz rozpowszechniania języka rosyjskiego będącego zarówno integralną częścią kultury światowej, jak i narzędziem komunikacji między państwami i narodami, wspieranie i rozwój systemu rosyjskich placówek edukacyjnych za granicą, pomoc dla oddziałów i przedstawicielstw rosyjskich placówek edukacyjnych z siedzibą na terenie obcych państw;

h) rozwój na szczeblu międzypaństwowym kontaktów kulturowych i humanitarnych pomiędzy narodami słowiańskimi;

i) stanowcze przeciwdziałanie wszelkim przejawom ekstremizmu, neonazizmu, dyskryminacji rasowej, agresywnego nacjonalizmu, antysemityzmu i ksenofobii, próbom fałszowania historii i wykorzystywania jej w celach zaostrzania konfrontacji i rewanżyzmu w polityce światowej, próbom dokonywania rewizji wyników II wojny światowej; sprzyjanie depolityzacji dyskusji historycznych;

j) angażowanie instytucji społeczeństwa obywatelskiego w rozwiązywanie problemów międzynarodowych w celach poprawy skuteczności rosyjskiej polityki zagranicznej;

k) rozwój międzynarodowej współpracy kulturowej i humanitarnej w charakterze środka nawiązywania dialogu między cywilizacjami, osiągania porozumienia i zapewnienia wzajemnego zrozumienia narodów, ze szczególnym uwzględnieniem dialogu międzywyznaniowego, m. in. z wykorzystaniem zasobów dyplomacji społecznej;

l) intensyfikacja współpracy z międzynarodowymi i pozarządowymi organizacjami ochrony praw człowieka w celu wzmocnienia powszechnie uznanych norm w sferze praw człowieka, ich sprzężenia z odpowiedzialnością jednostki za swoje działania, a także wykorzenienia polityki podwójnych standardów w powyższej sferze;

m) rozszerzanie współpracy międzynarodowej w celu zwiększenia poziomu ochrony praw i interesów prawnych rosyjskich dzieci mieszkających za granicą.

 

Informacyjne wsparcie działalności Federacji Rosyjskiej w zakresie polityki zagranicznej

 

46. Ważnym kierunkiem działalności Federacji Rosyjskiej w sferze polityki zagranicznej jest dostarczanie wspólnocie międzynarodowej obiektywnych informacji dotyczących stanowiska Rosji względem podstawowych problemów międzynarodowych, jej inicjatyw i działań w polityce zagranicznej, procesów i planów rozwoju społeczno-gospodarczego Federacji Rosyjskiej oraz osiągnięć rosyjskiej kultury i nauki.

47. Rosja dąży do jej obiektywnego odbioru w świecie, rozwija własne skuteczne środki oddziaływania informacyjnego na opinię publiczną za granicą, zapewnia wzmocnienie pozycji rosyjskich i rosyjskojęzycznych środków masowego przekazu w światowej przestrzeni informacyjnej, udzielając im niezbędnego wsparcia państwowego, bierze aktywny udział w międzynarodowej współpracy w sferze informacyjnej oraz podejmuje niezbędne działania mające na celu odpieranie zagrożeń dla jej bezpieczeństwa informacyjnego. W tych celach zakładane jest szerokie wykorzystywanie nowych technologii informacyjno-komunikacyjnych. Rosja będzie starać się o opracowanie kompleksu norm prawnych i etycznych związanych z bezpiecznym wykorzystaniem takich technologii. Rosja broni prawa każdego człowieka do dostępu do obiektywnych informacji o wydarzeniach na świecie, a także do różnych punktów widzenia tych wydarzeń.

48. Jednym z kierunków rozwoju dyplomacji społecznej jest poszerzenie udziału przedstawicieli wspólnoty naukowej i eksperckiej Rosji w dialogu z zagranicznymi specjalistami ds. polityki światowej i bezpieczeństwa międzynarodowego.

 

IV. Priorytety regionalne polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej

 

49. Priorytetowymi kierunkami polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej są rozwój stosunków w ramach współpracy dwustronnej i wielostronnej z państwami członkowskimi Wspólnoty Niepodległych Państw (WNP) i dalsze umacnianie działających na przestrzeni WNP struktur integracyjnych z rosyjskim udziałem.

50. Rosja będzie rozszerzać współpracę strategiczną z Republiką Białorusi w ramach Związku Rosji i Białorusi w celu rozwoju procesów integracyjnych we wszystkich sferach.

51. Kluczowym dla Rosji zadaniem jest pogłębienie i rozszerzenie integracji w ramach Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej (EAU) z Republiką Armenii, Republiką Białorusi, Republiką Kazachstanu i Republiką Kirgiską w celu stabilnego rozwoju, wszechstronnej aktualizacji technologicznej, kooperacji, podwyższenia konkurencyjności gospodarek państw członkowskich EAU oraz podwyższenia poziomu życia ich mieszkańców. Zadaniem EAU jest zapewnienie swobody przepływu towarów, usług, kapitału i pracowników, odgrywanie roli platformy do realizacji wspólnych projektów infrastrukturalnych i inwestycyjnych. Utworzona na bazie uniwersalnych zasad integracyjnych EAU ma potencjał, by odegrać ważną rolę w zakresie harmonizacji procesów integracyjnych w regionie europejskim i euroazjatyckim.

52. W charakterze jednego z najważniejszych elementów współczesnego systemu ochrony bezpieczeństwa na obszarze postradzieckim Rosja upatruje Organizację Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym (OUBZ). Rosja opowiada się za rozwojem jakościowym OUBZ, jej transformacją w cieszącą się autorytetem wielofunkcyjną organizację międzynarodową zdolną do przeciwstawiania się współczesnym wyzwaniom i zagrożeniom w warunkach wzrastającego wpływu globalnych i regionalnych czynników o różnym znaczeniu na obszarze odpowiedzialności OUBZ i na obszarach ościennych.

53. Rosja pracuje nad dalszą realizacją potencjału WNP, nad wzmocnieniem Wspólnoty w charakterze wpływowej organizacji regionalnej, forum dla wielostronnego dialogu politycznego, a także w charakterze mechanizmu wieloplanowej współpracy w sferach gospodarki, w sferze humanitarnej czy też w sferze walki z tradycyjnymi i nowymi wyzwaniami i zagrożeniami.

54. Szanując prawo partnerów z WNP do utrzymywania kontaktów z innymi podmiotami międzynarodowymi, Rosja opowiada się za powszechnym wykonywaniem przez państwa członkowskie WNP przyjętych na siebie zobowiązań w ramach regionalnych struktur integracyjnych z udziałem rosyjskim oraz za zapewnieniem dalszego rozwoju procesów integracyjnych i obopólnie korzystnej współpracy na obszarze WNP.

55. Rosja utrzymuje przyjazne stosunki z każdym państwem członkowskim WNP na zasadach równości, wzajemnej korzyści, szacunku i z uwzględnieniem wzajemnych interesów. W tym celu Federacja Rosyjska:

a) aktywnie sprzyja rozwojowi współpracy państw członkowskich WNP w kwestii zachowania wspólnego dziedzictwa kulturowo-historycznego, poszerzenia współpracy w dziedzinie humanitarnej, naukowo-edukacyjnej i kulturowej; poświęca szczególną uwagę wsparciu rodaków zamieszkujących państwa członkowskie WNP, doskonaleniu narzędzi prawa międzynarodowego służących do ochrony ich praw i interesów prawnych w sferze edukacyjnej, językowej, społecznej, humanitarnej, w sferze zatrudnienia oraz w innych sferach;

b) sprzyja rozszerzaniu współpracy gospodarczej z państwami członkowskimi WNP, między innymi poprzez doskonalenie bazy prawnej, zgodnie z Umową o strefie wolnego handlu podpisaną 18 października 2011 r.;

c) intensyfikuje współpracę z państwami członkowskimi WNP w sferze zapewnienia bezpieczeństwa, w tym w sferze wspólnego przeciwdziałania ogólnym wyzwaniom i zagrożeniom, przede wszystkim międzynarodowemu terroryzmowi, ekstremizmowi, nielegalnemu handlowi narkotykami, środkami psychotropowymi i ich prekursorami, przestępczości transnarodowej czy nielegalnej migracji.

56. Federacja Rosyjska jest zainteresowana rozwojem wszechstronnych kontaktów politycznych, gospodarczych, kulturowych i duchowych z Ukrainą na bazie wzajemnego szacunku oraz kształtowania partnerskich stosunków, przy przestrzeganiu wzajemnych interesów narodowych. Przy współpracy ze wszystkimi zainteresowanymi państwami i strukturami międzynarodowymi Rosja dołoży niezbędnych starań w celu polityczno-dyplomatycznego uregulowania konfliktu wewnątrzukraińskiego.

57. Wśród rosyjskich priorytetów znajduje się pomoc w rozwoju Republiki Abchazji i Republiki Południowej Osetii w charakterze nowoczesnych państw demokratycznych, wzmocnieniu ich pozycji międzynarodowej, zapewnieniu należytego bezpieczeństwa i odbudowy społeczno-gospodarczej.

58. Rosja aktywnie opowiada się za polityczno-dyplomatycznym uregulowaniem konfliktów na obszarze postradzieckim, w szczególności, w ramach istniejącego mechanizmu wielostronnych negocjacji, sprzyja kompleksowemu rozwiązaniu problemu Naddniestrza, z równoczesnym respektowaniem suwerenności, integralności terytorialnej i neutralnego statusu Republiki Mołdawii podczas określania szczególnego statusu Naddniestrza, uregulowaniu konfliktu w Górskim Karabachu przy współpracy z innymi państwami będącymi współprzewodniczącymi Grupy Mińskiej Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) i w oparciu o zasady przewidziane we wspólnych oświadczeniach prezydentów Federacji Rosyjskiej, Stanów Zjednoczonych i Francji, złożonych w latach 2009-2013.

59. Rosji zależy na normalizacji stosunków z Gruzją w tych sferach, w których Gruzja wyrazi na to gotowość, z uwzględnieniem realiów politycznych na Zakaukaziu.

60. Podejście Rosji do wszechstronnej współpracy z partnerami w regionie czarnomorskim i kaspijskim będzie kształtowane z uwzględnieniem przywiązania do celów i zasad Statutu Organizacji Współpracy Gospodarczej Państw Morza Czarnego, a także z uwzględnieniem konieczności wzmocnienia mechanizmu współpracy pięciu państw nadkaspijskich na zasadzie wspólnego podejmowania przez nie decyzji.

61. Narosłe przez ostatnie ćwierćwiecze problemy systemowe w regionie euroatlantyckim, które znalazły swój wyraz w realizowanej przez Organizację Paktu Północnoatlantyckiego (NATO) i Unię Europejską (UE) ekspansji geopolitycznej, przy równoczesnej niechęci do rozpoczęcia wykonywania deklaracji politycznych dotyczących zbudowania ogólnoeuropejskiego systemu bezpieczeństwa i współpracy, wywołały poważny kryzys stosunków między Rosją a państwami Zachodu. Realizowana przez USA oraz ich sprzymierzeńców polityka powstrzymywania Rosji oraz wywierania na nią politycznej, gospodarczej, informacyjnej czy innej presji zaburza stabilność regionalną i globalną, wyrządza szkody długoterminowym interesom wszystkich stron oraz jest sprzeczna z rosnącą we współczesnych warunkach potrzebą współpracy i przeciwdziałania transnarodowym wyzwaniom i zagrożeniom.

62. Rosyjska polityka w regionie euroatlantyckim w perspektywie długoterminowej jest zorientowana na kształtowanie wspólnej przestrzeni pokoju, bezpieczeństwa i stabilności, u podstaw której leżą zasady niepodzielności bezpieczeństwa, równoprawnej współpracy i wzajemnego zaufania. Rosja konsekwentnie opowiada się za nadaniem wiążącej prawnie formy deklaracjom politycznym o niepodzielności bezpieczeństwa niezależnie od członkostwa państw w związkach militarno-politycznych.

63. Unia Europejska pozostaje ważnym partnerem dla Rosji w sferze handlowo-gospodarczej oraz w zakresie polityki zagranicznej. Federacja Rosyjska jest zainteresowana kształtowaniem konstruktywnej, stabilnej i przewidywalnej współpracy z krajami UE na zasadach równouprawnienia i wzajemnego poszanowania interesów. Dalszy rozwój stosunków z UE wymaga doskonalenia zarówno bazy umowno-prawnej, jak i instytucjonalnych mechanizmów współpracy w celach zapewnienia wzajemnej korzyści i optymalnego kształtowania relacji partnerskich, między innymi w sferze energetyki. Zadaniem strategicznym w stosunkach z UE jest budowanie wspólnej przestrzeni gospodarczej i humanitarnej na obszarze od Atlantyku do Pacyfiku na bazie harmonizacji i sprzężenia procesów integracji europejskiej i euroazjatyckiej, co zapobiegnie pojawianiu się linii podziału na kontynencie europejskim.

64. Federacja Rosyjska jest nastawiona na wspieranie intensywnego i obopólnie korzystnego dialogu z UE w podstawowych kwestiach polityki zagranicznej, na dalszy rozwój praktycznej współpracy w sferze polityki zagranicznej i wojenno-politycznej. Potencjał ma aktywizacja współpracy Rosji i UE w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi, niekontrolowanej i nielegalnej migracji, przestępczości zorganizowanej, w tym z takimi jej przejawami, jak handel ludźmi, nielegalny obrót narkotykami, środkami psychotropowymi i ich prekursorami oraz bronią i materiałami wybuchowymi, a także cyberprzestępczości.

65. Ruch wizowy pozostaje jedną z głównych barier stojących na drodze do rozwoju kontaktów pomiędzy Rosją a UE. Stopniowe zniesienie obowiązku wizowego na zasadach wzajemności będzie potężnym impulsem do wzmocnienia współpracy Rosji i UE w sferach gospodarczej, humanitarnej, kulturowej, edukacyjnej i innych.

66. Ważnym narzędziem do realizacji interesów narodowych Rosji w sprawach europejskich i światowych jest aktywizacja wzajemnie korzystnych dwustronnych powiązań z Republiką Federalną Niemiec, Republiką Francuską, Republiką Włoską, Królestwem Hiszpanii i innymi państwami Unii Europejskiej.

67. Rosja będzie kontynuować działania w ramach Rady Europy w charakterze samodzielnej, uniwersalnej organizacji europejskiej, która, dzięki swoim unikalnym mechanizmom konwencyjnym, zapewnia jedność obszaru prawnego i humanitarnego kontynentu.

68. Rosja uznaje OBWE za ważny mechanizm budowy równego i niepodzielnego systemu bezpieczeństwa ogólnoeuropejskiego i zależy jej na wzmocnieniu roli i autorytetu tej organizacji. Przesłanką zwiększenia popularności OBWE jest dokładne określenie priorytetów jej działalności związanych przede wszystkim z przeciwdziałaniem transnarodowym wyzwaniom i zagrożeniom, a także z opracowaniem jej statutu i reformowaniem pracy struktur wykonawczych OBWE w celach zapewnienia należytych przywilejów kolegialnym organom międzyrządowym.

69. Rosja z szacunkiem odnosi się do wyboru państw europejskich niebędących członkami sojuszy wojennych. Państwa te wnoszą realny wkład w zapewnienie stabilności i bezpieczeństwa w Europie. Rosja jest gotowa do konstruktywnej i wieloplanowej współpracy tymi państwami.

70. Rosja będzie budować stosunki z NATO, biorąc pod uwagę stopień gotowości aliansu do równoprawnego partnerstwa, bezwarunkowego przestrzegania zasad i norm prawa międzynarodowego, rzeczywistych działań w zakresie zapewnienia wspólnego obszaru pokoju, bezpieczeństwa i stabilności w regionie euroatlantyckim w oparciu o zasady wzajemnego zaufania, przejrzystości i przewidywalności, wykonywania przez wszystkich członków przyjętego przez nich w ramach Rady Rosja-NATO zobowiązania do niezapewniania własnego bezpieczeństwa kosztem bezpieczeństwa innych państw, a także wykonywania zobowiązań w zakresie powściągliwości militarnej zgodnie z Aktem Stanowiącym o Wzajemnych Stosunkach, Współpracy, Bezpieczeństwie między Federacją Rosyjską i Organizacją Paktu Północnoatlantyckiego z dnia 27 maja 1997 r. Federacja Rosyjska ma negatywny stosunek do rozszerzenia NATO, zbliżenia infrastruktury wojskowej aliansu do rosyjskich granic i intensyfikacji aktywności militarnej NATO w regionach graniczących z Rosją, a także do działań naruszających zasadę równego i niepodzielnego bezpieczeństwa oraz prowadzących do pogłębienia starych i pojawienia się nowych linii podziału w Europie.

71. Rosja opowiada się za utrzymaniem na północy Europy strefy zaufania i stabilności na zasadzie równego i niepodzielnego bezpieczeństwa. W tych celach Rosja rozwija praktyczną współpracę z państwami Europy Północnej, obejmującą między innymi realizację wspólnych projektów w ramach struktur wielostronnych, uwzględniając przy tym aspekty ekologiczne i interesy rdzennych narodów. Istotne znaczenie ma udział Rosji we współpracy w ramach Rady Państw Morza Bałtyckiego. Rosja opowiada się za dalszym rozwojem potencjału projektowego „Wymiaru Północnego” i jego partnerstw w charakterze jednej z platform regionalnej współpracy w Europie Północnej.

72. Federacja Rosyjska jest zainteresowana budowaniem obopólnie korzystnych stosunków ze Stanami Zjednoczonymi, z uwzględnieniem szczególnej odpowiedzialności obu państw za globalną stabilność strategiczną i ogólny stan bezpieczeństwa międzynarodowego, a także znacznego potencjału rozwoju współpracy handlowo-inwestycyjnej, naukowo-technicznej i innej. Rosja wychodzi z założenia, że postępowy i przewidywalny rozwój dialogu z USA, zarówno w kwestiach stosunków dwustronnych, jak i w kwestiach o znaczeniu globalnym, jest możliwy wyłącznie na zasadach równouprawnienia, wzajemnego poszanowania interesów i nieingerencji w sprawy wewnętrzne obu stron. Rosja nie uznaje eksterytorialnej realizacji przez USA swojej jurysdykcji, wykraczając poza przepisy prawa międzynarodowego, nie popiera prób wywierania presji wojennej, politycznej, gospodarczej czy innej i zastrzega sobie prawo do surowego reagowania na nieprzyjazne działania, między innymi poprzez wzmocnienie obrony narodowej i podejmowanie działań symetrycznych lub asymetrycznych.

73. Rosja opowiada się za konstruktywną współpracą z USA w sferze kontroli zbrojeń z obowiązkowym uwzględnieniem nierozerwalnej wzajemnej zależności pomiędzy strategicznymi środkami ofensywnymi i obronnymi, imperatywnego nadania procesowi rozbrojenia jądrowego wielostronnego charakteru. Federacja Rosyjska wychodzi z założenia, że negocjacje w sprawie dalszych redukcji strategicznych zbrojeń ofensywnych są możliwe tylko z uwzględnieniem wszystkich bez wyjątku czynników, które wywierają wpływ na globalną stabilność strategiczną. Rosja uznaje tworzony przez USA globalny system obrony przeciwrakietowej za zagrożenie dla swojego bezpieczeństwa narodowego i zastrzega sobie prawo do podejmowania adekwatnych działań odwetowych.

74. Rosja oczekuje, że USA w swoich działaniach na arenie światowej będą surowo przestrzegać norm prawa międzynarodowego umocowanych przede wszystkim w Karcie Narodów Zjednoczonych.

75. Federacja Rosyjska jest otwarta na budowanie stosunków z Kanadą na zasadach poszanowania wzajemnych interesów i w oparciu o zebrane doświadczenie współpracy, między innymi w Arktyce.

76. Rosja obiera kurs skierowany na zachowanie pokoju, stabilności i konstruktywnej współpracy międzynarodowej w Arktyce. Federacja Rosyjska wychodzi z założenia, iż posiadana międzynarodowa baza umów i przepisów prawnych jest wystarczająca dla skutecznego regulowania w drodze negocjacji wszystkich powstających w tym regionie kwestii, łącznie z kwestiami wytyczenia granic zewnętrznych szelfu kontynentalnego w Oceanie Arktycznym. Rosja uważa, że państwa arktyczne ponoszą szczególną odpowiedzialność za stabilny rozwój regionu, a w związku z tym opowiada się za wzmocnieniem współpracy w formacie Rady Arktycznej, „Arktycznej Piątki”, a także Rady Euro-Arktycznego Regionu Morza Barentsa. Rosja będzie stanowczo przeciwdziałać wszelkim próbom wprowadzenia do Arktyki elementów polityki konfrontacji i rywalizacji militarnej oraz ogólnej polityzacji współpracy międzynarodowej w tym regionie. Istotne znaczenie dla rozwoju regionu ma wykorzystanie Północnej Drogi Morskiej w charakterze narodowego szlaku transportowego Rosji w Arktyce, a także wykorzystywanie tej trasy w celu realizacji przewozów tranzytowych między Europą a Azją.

77. Federacja Rosyjska będzie kontynuować prace w zakresie utrzymania i rozszerzenia swojej obecności na Antarktyce, między innymi w oparciu o efektywne wykorzystanie mechanizmów i procedur przewidzianych w systemie Traktatu Antarktycznego podpisanego 1 grudnia 1959 r.

78. Rosja uważa wzmocnienie swoich pozycji w regionie Azji i Pacyfiku i aktywizację stosunków ze znajdującymi się w nim państwami za strategicznie ważny kierunek swojej polityki zagranicznej, co jest uwarunkowane przynależnością Rosji do tego dynamicznie rozwijającego się regionu geopolitycznego. Rosji zależy na aktywnym udziale w procesach integracyjnych w regionie Azji i Pacyfiku, na wykorzystaniu jego możliwości w realizacji programów rozwoju społeczno-gospodarczego Syberii i Dalekiego Wschodu, w tworzeniu w regionie Azji i Pacyfiku wszechstronnej, otwartej, przejrzystej i równoprawnej architektury bezpieczeństwa i współpracy na zasadach zbiorowych.

79. Rosja nadaje ważne znaczenie dalszemu wzmocnieniu pozycji SOW w sprawach regionalnych i globalnych oraz rozszerzeniu jej składu, opowiada się za podwyższeniem potencjału politycznego i gospodarczego SOW, realizacją w ramach tej organizacji działań praktycznych sprzyjających wzmocnieniu wzajemnego zaufania i partnerstwa w Azji Środkowej, a także za rozwojem współdziałania z państwami członkowskimi SOW, obserwatorami przy SOW i partnerami w dialogu z SOW.

80. Rosja dąży do wzmocnienia kompleksowego, długofalowego partnerstwa dialogowego ze Stowarzyszeniem Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN) oraz do wprowadzenia go na poziom partnerstwa strategicznego. Wysiłki w tym kierunku będą poparte rozszerzeniem współdziałania w takich formatach, jak Szczyt Wschodnioazjatycki, który jest platformą strategicznego dialogu liderów państw w kwestiach koncepcyjnych zagospodarowania regionu Azji i Pacyfiku, Forum Regionalne ASEAN ds. bezpieczeństwa czy obrady ministrów obrony państw członkowskich ASEAN z partnerami dialogowymi.

81. Rosja opowiada się za szeroką, obopólnie korzystną współpracą gospodarczą w regionie Azji i Pacyfiku, między innymi z wykorzystaniem możliwości układu APEC (Wspólnota Gospodarcza Azji i Pacyfiku).

82. Rosja jest zorientowana na kształtowanie ogólnego, otwartego i niedyskryminacyjnego partnerstwa gospodarczego ‒ przestrzeni wspólnego rozwoju państw członkowskich ASEAN, SOW i EAU w celach zapewnienia wzajemnego uzupełniania się procesów integracyjnych w regionie Azji i Pacyfiku oraz w regionie euroazjatyckim.

83. Rosja uważa Forum Azja-Europa (ASEM) oraz Konferencję na temat Współdziałania i Budowy Środków Zaufania w Azji za pożądane mechanizmy rozwoju wieloplanowej współpracy praktycznej z państwami regionu Azji i Pacyfiku; będzie brać aktywny udział w działalności tych struktur.

84. Rosja będzie kontynuować wzmocnienie powszechnego równoprawnego i opartego na wzajemnym zaufaniu partnerstwa i współdziałania strategicznego z Chińską Republiką Ludową oraz aktywnie rozwijać współpracę z tym państwem we wszystkich sferach. Zbieżność zasadniczych podejść obu państw do rozwiązywania kluczowych kwestii polityki światowej jest rozpatrywana przez Rosję w kategorii jednego z bazowych składników stabilności regionalnej i globalnej. Na tej podstawie Rosja będzie rozwijała współpracę z Chinami w zakresie polityki zagranicznej na różnych polach, łącznie z przeciwdziałaniem nowym wyzwaniom i zagrożeniom, rozwiązywaniem palących problemów regionalnych i globalnych oraz współpracą w organizacjach międzynarodowych i strukturach wielostronnych.

85. Rosja opowiada się za dalszym pogłębieniem szczególnie uprzywilejowanego partnerstwa strategicznego z Republiką Indii w oparciu o pokrywające się priorytety w sferze polityki zagranicznej, przyjaźń historyczną i głębokie wzajemne zaufanie, a także za umocnieniem współpracy w zakresie aktualnych problemów międzynarodowych oraz wzmocnieniem obopólnie korzystnych dwustronnych powiązań we wszystkich sferach, przede wszystkich w sferze handlowo-gospodarczej, z nastawieniem na realizację zatwierdzonych przez strony długofalowych programów współpracy.

86. Rosja uznaje, iż konieczny jest dalszy rozwój mechanizmu skutecznej i obopólnie korzystnej oraz praktycznej współpracy w dziedzinie polityki zagranicznej i gospodarki w formacie RIC.

87. Rosja zamierza umacniać tradycyjnie przyjacielskie stosunki z Mongolią.

88. Federacja Rosyjska będzie kontynuować kurs w zakresie budowania dobrosąsiedzkich kontaktów i realizacji obopólnie korzystnej współpracy z Japonią, między innymi w celu zapewnienia stabilności i bezpieczeństwa w regionie Azji i Pacyfiku.

89. Rosja, zainteresowana w utrzymaniu tradycyjnie przyjaznych stosunków z Koreańską Republiką Ludowo-Demokratyczną i Republiką Korei, będzie ubiegać się o obniżenie poziomu konfrontacji, osłabienia napięć na Półwyspie Koreańskim, a także o osiągnięcie pojednania i rozwoju współpracy międzykoreańskiej w drodze dialogu politycznego. Rosja niezmiennie opowiada się za statusem bezatomowym Półwyspu Koreańskiego i będzie wszechstronnie pomagać w jego denuklearyzacji, wychodząc z założenia, że środkiem do osiągnięcia tego celu są rozmowy sześciostronne. Federacja Rosyjska będzie kontynuować wysiłki w celu kształtowania mechanizmu utrzymania pokoju i bezpieczeństwa w Azji Północno-Wschodniej, a także podejmować działania w zakresie rozszerzenia współpracy gospodarczej w regionie.

90. Rosja dąży do konsekwentnego pogłębiania wszechstronnego partnerstwa strategicznego z Socjalistyczną Republiką Wietnamu, a także poszerzenia wieloplanowej współpracy z Republiką Indonezji, Królestwem Tajlandii, Republiką Singapuru, Malezją i innymi państwami regionu Azji i Pacyfiku.

91. Rosja będzie kontynuować rozwój współpracy z Australią i Nową Zelandią w kwestiach leżących we wzajemnym interesie, a także utrzymywać regularne kontakty i relacje z państwami południowego Pacyfiku.

92. Rosja będzie w dalszym ciągu wnosić istotny wkład w stabilizację sytuacji w regionie Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, wspierać zbiorowe wysiłki w kierunku neutralizacji zagrożeń, których źródłem są międzynarodowe ugrupowania terrorystyczne, realizować konsekwentną politykę zorientowaną na polityczno-dyplomatyczne uregulowanie konfliktów w państwach tego regionu na zasadzie poszanowania ich suwerenności i integralności terytorialnej oraz prawa do samodzielnego określania przez nie swoich losów bez zewnętrznej ingerencji. Korzystając ze statusu stałego członka Rady Bezpieczeństwa ONZ i uczestnika „kwartetu” bliskowschodniego międzynarodowych pośredników, Rosja dołoży starań, w oparciu o prawo międzynarodowe, w celu osiągnięcia powszechnego, sprawiedliwego i długotrwałego uregulowania konfliktu arabsko-izraelskiego we wszystkich jego aspektach.

93. Rosja opowiada się za uregulowaniem politycznym sytuacji w Syryjskiej Republice Arabskiej i za określeniem przyszłości kraju przez naród syryjski zgodnie z postanowieniami komunikatu genewskiego z dnia 30 czerwca 2012 r., deklaracji Międzynarodowej Grupy Wsparcia Syrii i odpowiednich rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ. Rosja wspiera jedność, niepodległość i integralność terytorialną Syryjskiej Republiki Arabskiej w charakterze świeckiego, demokratycznego, pluralistycznego państwa, w którym przedstawiciele wszystkich grup wyznaniowych będą żyć w pokoju i bezpieczeństwie i korzystać z równych praw i możliwości.

94. Rosja realizuje kurs zorientowany na wszechstronny rozwój współpracy z Islamską Republiką Iranu, a także domaga się konsekwentnej realizacji wszechstronnego porozumienia w sprawie uregulowania sytuacji wokół irańskiego programu jądrowego na podstawie rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2231 z dnia 20 lipca 2015 r. i odpowiednich uchwał Rady Naczelnej MAEA, a także udziela temu procesowi wszechstronnego wsparcia.

95. Rosja ma zamiar kontynuować rozwój stosunków dwustronnych z państwami Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, między innymi z wykorzystaniem mechanizmu współpracy ministrów spraw zagranicznych w ramach Rosyjsko-Arabskiego Forum Współpracy, a także kontynuować dialog strategiczny z Radą Współpracy Zatoki Perskiej.

96. Rosja będzie korzystać z możliwości udziału w charakterze obserwatora w Organizacji Współpracy Islamskiej w celu dalszego poszerzania współdziałania z państwami świata islamskiego oraz rozwoju partnerstwa z tymi państwami w różnych sferach.

97. Utrzymująca się niestabilność sytuacji w Islamskiej Republice Afganistanu w połączeniu z wyprowadzeniem z tego kraju większości międzynarodowych kontyngentów wojskowych stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa Rosji i innych państw członkowskich WNP. Federacja Rosyjska, przy współpracy z Islamską Republiką Afganistanu, innymi zainteresowanymi państwami oraz z wykorzystaniem możliwości ONZ, WNP, OUBZ, SOW i innych struktur międzynarodowych, będzie kontynuować wysiłki w celu możliwie jak najszybszego uregulowania problemów tego państwa, przy poszanowaniu praw i interesów prawnych wszystkich zamieszkujących go grup etnicznych, oraz pokonfliktowej odbudowy Afganistanu w charakterze suwerennego, pokojowego, neutralnego państwa ze stabilną gospodarką i ustrojem politycznym. Integralnym elementem tych wysiłków jest realizacja kompleksowych działań mających na celu obniżenie poziomu zagrożenia terrorystycznego pochodzącego z terytorium Afganistanu i skierowanego przeciwko innym państwom, a także likwidację lub istotną redukcję nielegalnej produkcji narkotyków i handlu narkotykami. Rosja opowiada się za dalszą intensyfikacją międzynarodowych wysiłków pod egidą ONZ, które mają na celu pomoc Islamskiej Republice Afganistanu i jego krajom ościennym w stawieniu czoła tym wyzwaniom.

98. Rosja będzie kontynuować wszechstronne umacnianie stosunków z państwami Ameryki Łacińskiej i basenu Morza Karaibskiego, z uwzględnieniem rosnącej roli tego regionu w sprawach światowych. Rosja będzie dążyć do konsolidacji powiązań z partnerami z Ameryki Łacińskiej na forach międzynarodowych i regionalnych, do rozszerzenia współpracy z wielostronnymi związkami i strukturami integracyjnymi Ameryki Łacińskiej i basenu Morza Karaibskiego, w szczególności ze Wspólnotą Państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów, ze Wspólnym Rynkiem Południowoamerykańskim, z Unią Narodów Południowoamerykańskich, Systemem Integracji Środkowoamerykańskiej, Boliwariańskim Sojuszem na rzecz Ludów Ameryki, Aliansem Pacyfiku, Karaibską Wspólnotą i Wspólnym Rynkiem.

99. Rosja będzie poszerzać wieloplanowe współdziałanie z państwami afrykańskimi na bazie dwu- i wielostronnych kontaktów poprzez doskonalenie dialogu politycznego i intensyfikację wzajemnie korzystnej współpracy handlowo-gospodarczej, zwiększać zakres współpracy we wspólnych interesach, sprzyjać zapobieganiu konfliktom regionalnym i sytuacjom kryzysowym, a także wspierać regulacje pokryzysowe w Afryce. Ważnym elementem realizacji tych działań jest rozwój stosunków partnerskich z Unią Afrykańską i z organizacjami subregionalnymi.

 

V. Kształtowanie i realizacja polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej

 

100. Prezydent Federacji Rosyjskiej, zgodnie z Konstytucją Federacji Rosyjskiej i ustawami federalnymi, określa podstawowe kierunki polityki zagranicznej państwa, sprawuje kierownictwo nad polityką zagraniczną kraju i, będąc głową państwa, reprezentuje Federację Rosyjską w stosunkach międzynarodowych.

101. Rada Federacji Zgromadzenia Federalnego Federacji Rosyjskiej i Duma Państwowa Zgromadzenia Federalnego Federacji Rosyjskiej w ramach swoich uprawnień prowadzą prace w zakresie zapewnienia ustawowego kursu polityki zagranicznej kraju i wykonywania zobowiązań międzynarodowych Federacji Rosyjskiej, a także sprzyjają zwiększeniu skuteczności dyplomacji parlamentarnej.

102. Rząd Federacji Rosyjskiej podejmuje działania mające na celu realizację polityki zagranicznej kraju.

103. Rada Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej prowadzi prace w zakresie kształtowania podstawowych kierunków polityki zagranicznej i militarnej państwa, prognozowania, wykrywania, analizy i oceny zagrożeń dla bezpieczeństwa narodowego Rosji, przygotowuje dla Prezydenta Federacji Rosyjskiej propozycje zastosowania specjalnych środków gospodarczych w celu zapewnienia bezpieczeństwa narodowego, rozpatruje kwestie współpracy międzynarodowej w sferze zapewnienia bezpieczeństwa oraz koordynuje działalność federalnych organów władzy wykonawczej i organów władzy wykonawczej podmiotów Federacji Rosyjskiej w zakresie realizacji podjętych przez Prezydenta Federacji Rosyjskiej decyzji w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa narodowego.

104. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej opracowuje ogólną strategię polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej, przedstawia stosowne propozycje Prezydentowi Federacji Rosyjskiej i realizuje kurs polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej zgodnie z niniejszą Koncepcją i z Dekretem Prezydenta Federacji Rosyjskiej z dnia 7 maja 2012 r. nr 605, a także prowadzi koordynację działalności federalnych organów władzy wykonawczej w zakresie stosunków zagranicznych i współpracy zagranicznej zgodnie z Dekretem Prezydenta Federacji Rosyjskiej z dnia 8 listopada 2011 r. nr 1478 w sprawie roli koordynacyjnej Ministerstwa Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej w prowadzeniu jednolitego kursu w polityce zagranicznej Federacji Rosyjskiej.

105. Federalna Agencja ds. Wspólnoty Niepodległych Państw, Rodaków Mieszkających za Granicą i Międzynarodowej Współpracy Humanitarnej pomaga Ministerstwu Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej w realizacji jednolitego kursu w polityce zagranicznej w kwestiach dotyczących koordynacji w ustalonym trybie programów w sferze międzynarodowej współpracy humanitarnej.

106. Podmioty Federacji Rosyjskiej rozwijają swoje kontakty międzynarodowe oraz kontakty w sferze handlu zagranicznego zgodnie z Konstytucją Federacji Rosyjskiej, z Ustawą Federalną z dnia 4 stycznia 1999 r. nr 4-FZ o koordynacji kontaktów międzynarodowych i kontaktów w sferze handlu zagranicznego podmiotów Federacji Rosyjskiej oraz z innymi aktami prawnymi. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej i inne organy federalne władzy wykonawczej świadczą organom władzy państwowej podmiotów Federacji Rosyjskiej niezbędną pomoc prawną i ekspercko-doradczą w rozwoju kontaktów międzynarodowych oraz kontaktów w sferze handlu zagranicznego, w organizacji i prowadzeniu negocjacji, w opracowywaniu tekstów porozumień w sprawie realizacji kontaktów międzynarodowych oraz kontaktów w sferze handlu zagranicznego zawieranych przez organy władzy państwowej podmiotów Federacji Rosyjskiej, w wykonywaniu powyższych porozumień, a także zapewniają ochronę praw i interesów prawnych podmiotów Federacji Rosyjskiej w innych państwach, korzystając w tym celu z możliwości Rady Szefów Podmiotów Federacji Rosyjskiej przy Ministerstwie Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej. Rozwój współpracy międzyregionalnej i przygranicznej jest ważnym zasobem dwustronnych kontaktów z odpowiednimi regionami i państwami w sferze handlowo-gospodarczej, humanitarnej i w innych sferach.

107. Podczas przygotowywania decyzji w zakresie polityki zagranicznej federalne organy władzy wykonawczej prowadzą stałą współpracę z izbami Zgromadzenia Federalnego Federacji Rosyjskiej, z rosyjskimi partiami politycznymi, organizacjami pozarządowymi, społecznością ekspertów i naukowców, związkami kulturalno-humanitarnymi, kręgami biznesowymi i środkami masowego przekazu Rosji, wspierając ich udział we współpracy międzynarodowej. Szerokie zaangażowanie instytucji społeczeństwa obywatelskiego w proces realizacji polityki zagranicznej jest zgodne z powszechną praktyką światową i z tendencjami rozwoju Rosji, odpowiada zadaniu kształtowania polityki zagranicznej kraju w oparciu o zasadę konsensusu, a także sprzyja jej skutecznej realizacji.

108. Do finansowania działań w zakresie polityki zagranicznej mogą być wykorzystywane środki pozabudżetowe w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego na zasadzie dobrowolności.